Inkoopmethode gericht op milieubewuste opdrachtnemers

  • Zoekt u een eenvoudige methode om bij een aanbesteding duurzaamheid mee te nemen?
  • Wilt u aanbieders selecteren die aantoonbaar werken aan vermindering van de milieubelasting of CO2-footprint van hun producten en diensten?
  • Wilt u een alternatief voor het vragen naar ISO 14001 of CO2-Prestatieladder?
  • Wilt u duurzaamheid op een MKB-vriendelijke manier opnemen in aanbestedingen?
Gebruik dan de inkoopmethode gericht op milieubewuste opdrachtnemers. Stimular heeft deze kant-en-klare bestekteksten ontwikkeld met de gemeenten Utrecht en Rotterdam. Ook met de bestekteksten werken? Bel of mail Marlies Peschier of Marjon Olijdam van Stimular (010 - 238 28 28).

Selecteer aanbieders met milieuwinst

De inkoopmethode gericht op milieubewuste opdrachtnemers heeft tot doel om aanbieders te selecteren en contracteren die aantoonbaar werken aan vermindering van de milieubelasting van hun producten en diensten. De inkoper ontvangt daardoor producten en diensten die minder milieubelastend zijn.

De methode is ontwikkeld voor kleine (waaronder onderhandse) aanbestedingen waaraan MKB-bedrijven meedoen en waarin nu zelden naar duurzaamheid wordt gevraagd. Dit vraagt een andere aanpak dan wat inkopers gewend zijn te doen in grote (Europese) aanbestedingen. Hierbij vragen inkopers steeds vaker om een duurzaamheidsbeleid, een duurzaamheidsverslag of milieucertificaten zoals ISO 14001, CO2-Prestatieladder of het Milieubarometer Certificaat. Maar milieucertificaten zijn voor kleine aanbestedingen en het MKB zwaar geschut. Ook het opstellen van duurzaamheidsbeleid of een duurzaamheidsverslag vraagt een te grote inspanning van MKB-bedrijven.

De methode is gericht op het uniformeren van inkoopvragen. Bedrijven die meedoen aan grote aanbestedingen zijn vaak gefrustreerd over de grote diversiteit aan duurzaamheidsvragen vanuit verschillende gemeentelijke instanties. Het voldoen aan de diverse eisen en beantwoorden van op verschillende manieren geformuleerde vragen kost veel tijd. Voor het MKB telt dit bezwaar nog zwaarder. De oplossing is een uniforme inkoopmethode waarmee duurzaamheid op een MKB-vriendelijke manier kan worden opgenomen in aanbestedingen.

De inkoopmethode is toepasbaar op alle leveranciers (aanbieders die alleen leveren) en vele productgroepen zoals verhuisdiensten, postbezorging en productie van straatmeubilair. De methode gaat een stap verder dan het toepassen van de minimum producteisen die op de website van Pianoo staan.

Uniforme inkoopmethode

Vier inkoopvragen die bedrijven in beweging zetten zijn:

  1. Heeft u een overzicht van uw energieverbruik?
  2. Wat zijn de grootste bronnen van uw CO2-uitstoot?
  3. Welke besparingsmaatregelen gaat u nemen?
  4. Communiceert u extern over uw CO2-uitstoot en maatregelen?

Een overzicht van verbruikscijfers (kWh elektriciteit, m3 aardgas en liters diesel van het wagenpark) zet bedrijven vaak al aan tot nadenken over besparingsmogelijkheden. Het belangrijkste inzicht komt als ze meten wat de grootste bronnen zijn van de milieubelasting van hun bedrijf. Hiervoor moeten ze hun jaarlijkse verbruikscijfers gewogen bij elkaar optellen. Dit kan door bijvoorbeeld de Milieubarometer in te vullen of een CO2-footprint op te stellen. Het inzicht in de grootste bronnen van milieubelasting of CO2-uistoot geeft de prioriteiten aan voor milieumaatregelen. Met de CO2-footprint of ingevulde Milieubarometer kunnen ook de resultaten van de maatregelen gemonitord worden. Het extern communiceren over de milieu-impact maakt het uitvoeren van maatregelen minder vrijblijvend.

Uit een gewogen optelling van de verbruikscijfers van een dienstverlenend bedrijf blijkt bijvoorbeeld dat de milieubelasting of CO2-uitstoot van de leasewagens veel groter is dan die van het gebruik van energie en kantoorpapier in het gebouw. De gewogen meting geeft helder aan dat vervoersmaatregelen nodig zijn om de milieu- of CO2-prestatie van het bedrijf significant te verbeteren.

De Milieubarometer is een instrument waarmee bedrijven de milieubelasting en CO2-footprint van hun bedrijf in kaart kunnen brengen. De verbruiksgegevens worden in de Milieubarometer omgerekend naar milieubelasting. In de milieugrafiek wordt per thema de bijdrage aan de totale milieubelasting (100%) getoond. Door de Milieubarometer ook volgende jaren in te vullen worden de vorderingen zichtbaar. De Milieubarometer is relatief goedkoop, eenvoudig in gebruik en daarmee goed toegankelijk voor bedrijven. Er zijn meer dan 2.500 Milieubarometers in gebruik en meer dan 60 gemeenten en 4 brancheorganisaties geven de Milieubarometer aan hun bedrijven cadeau.

Stimular heeft op basis van deze vragen kant-en-klare geschiktheidseisen ontwikkeld die inkopers eenvoudig kunnen gebruiken. Bij langdurige contracten kan de stimulans nog verder worden opgevoerd door af te spreken dat de opdrachtnemer tijdens het contact milieuwinst boekt. 

Goed voor inkopers en aanbieders

De inkoopmethode gericht op milieubewuste opdrachtnemers is goed voor inkopers. Deze methode vereist weinig tijd en inhoudelijke expertise van inkopers. De controle van de bewijsvoering is gericht op het proces, niet op de cijfermatige of inhoudelijke beoordeling van bijvoorbeeld de CO2-footprint of milieumaatregelen. De methode is op meerdere productgroepen toepasbaar. Inkopers kunnen de set geschiktheidseisen direct overnemen in aanbestedingsdocumenten of Programma’s van Eisen. Dit bespaart tijd ten opzichte van het per productgroep zoeken naar duurzaamheidseisen die verder gaan dan de minimum eisen. Ook heeft deze manier van inkopen tot gevolg dat niet alleen de betreffende inkoopopdracht maar ook andere producten en diensten van de aanbieder minder milieubelastend worden. Want de eisen werken door in alle producten en diensten van het bedrijf.

Ook aanbieders hebben profijt van deze uniforme inkoopmethode. Zij worden met minder verschillende eisen vanuit inkopers geconfronteerd waardoor het inschrijven minder inspanning vraagt. In de bewijsvoering wordt bedrijven de mogelijkheid geboden om certificaten zoals ISO 14001, CO2-Prestatieladder en Milieubarometer Certificaat op te voeren. De methode schrijft geen specifieke certificaten voor maar laat de keuze voor certificering bij de aanbieders.

Het Milieubarometer Certificaat is in 2013 ontwikkeld. Het certificaat kan worden behaald door alle soorten bedrijven en organisaties. Het doel van het certificaat is om aan te tonen dat milieuwinst is gerealiseerd en gewerkt wordt aan nog meer milieuwinst. De eisen voor het certificaat zijn resultaatgericht. Certificaathouders moeten de Milieubarometer volledig invullen, de afgelopen drie jaar vijf procent milieuwinst behaald hebben en besparingsmaatregelen opstellen om dat in de komende drie jaar weer te doen.