Slim ventileren met een CO2-meter bij natuurlijke ventilatie

Beschrijving

Hoe ventileer je met een CO2-meter

Een CO₂-meter is een handig apparaat dat de concentratie koolstofdioxide (CO₂) in de lucht meet. De CO₂-concentratie in de lucht wordt uitgedrukt in Parts Per Million (PPM) en is essentieel voor het beoordelen van de luchtkwaliteit. Een CO₂-meter signaleert wanneer de CO₂-concentratie te hoog is en het dus nodig is om (meer) te ventileren. Sommige meters waarschuwen met licht- of geluidssignalen. In de winter kan een CO₂-meter helpen bij het minimaliseren van warmteverlies doordat het voorkomt dat ramen onnodig worden opengezet. In de zomer bij het minimaliseren van het koudeverlies (en dus elektriciteit) in het geval dat er wordt gekoeld met een airco.

CO₂-concentratie binnenlucht

Een te hoge CO₂-concentratie duidt op een slechte luchtkwaliteit wat kan leiden tot verminderd comfort en concentratieproblemen. Het is daarom belangrijk om medewerkers te instrueren over het ventileren en luchten met een CO₂-meter om gezamenlijk voor een gezonde werk- en leeromgeving te zorgen. De grenswaarde voor kantoren en verblijfruimtes binnen de langdurige zorg is 750 ppm. Om dit niveau te bereiken wordt als vuistregel gebruikt dat er 25 m3 verse buitenlucht/uur per persoon aan de ruimte moet worden aangevoerd. Voor scholen is de grenswaarde 1.200 ppm met aanvoer van 21,6 m3 verse buitenlucht/uur per persoon. Ter referentie: de huidige CO2-concentratie in de buitenlucht is 420 ppm (Universiteit Utrecht).

_{Bron: www.envisense.co.uk/product/envisense-co2-monitor-data-logger/}

Binnenluchtkwaliteit ook afhankelijk van andere factoren

Een CO₂-meter geeft een indicatie van de luchtkwaliteit op basis van de CO₂-concentratie. Andere factoren, zoals luchtvochtigheid en aanwezigheid van verontreinigende stoffen hebben ook invloed op de luchtkwaliteit. De CO₂-concentratie wordt meestal als hoofd-indicator gebruikt.

Naast snelwegen CO₂-meter die ook fijnstof meet

Voor gebouwen die naast een snelweg liggen of nabij vervuilende industrie is het advies om een CO₂-meter aan te schaffen die aanvullend fijnstof meet. Als de grenswaarde voor fijnstof wordt overschreden is het beter om ramen aan de wegzijde dicht te houden. Fijnstof is schadelijker voor de gezondheid dan een iets hogere CO₂-concentratie.

Wat is natuurlijke ventilatie?

Bij natuurlijke ventilatie gebeurt zowel de toevoer als afvoer van lucht op een natuurlijke manier. Bijvoorbeeld via roosters en kanalen in toiletten, of zelfs alleen via kieren. Er komt dus geen motor aan te pas. In vakjargon heet dit type A ventilatie. Dit systeem komt vooral nog veel voor in oudere woningen. In bedrijfsgebouwen zie je dit systeem steeds minder, maar bijvoorbeeld nog wel eens in kantoren bij oude bedrijfshallen, kleine kantoren, of eerstelijns zorg (in/naast woning). Vaak is er wel mechanische afzuiging om de lucht in de toiletten te verfrissen. Die is niet sterk genoeg om alle ruimtes voldoende te ventileren.

Toepasbaarheid van CO₂-meters

Een CO₂-meter is relevant voor gebouwen met matige of slechte ventilatie. Denk aan oude kantoorgebouwen, huisartsen- en tandartsenpraktijken (vaak in woningen) of scholen (vaak te weinig ventilatie). De meter kan worden toegepast in ruimtes met natuurlijke ventilatie om de luchtkwaliteit te bewaken en de warmteverliezen te beperken.

Een CO₂-meter is soms ook zinvol in situaties met mechanische ventilatie. Bijvoorbeeld in vergaderruimtes waar de ventilatiecapaciteit onvoldoende is. Dan kan op basis van de CO₂-meter extra gelucht worden.

Tip: leen een CO2-meter om na te gaan hoe de luchtkwaliteit in verschillende ruimtes van je gebouw is. Na een meetweek kan je bepalen of het zinvol is om er zelf één of meer aan te schaffen.

Waar CO₂-meter plaatsen?

De meeste CO₂-meters bevestig je aan de muur. Om verkeerde meetwaarden te voorkomen plaats je de meter als volgt:

• Op een hoogte tussen 1.20 en 1.80 meter
• Verder dan 1 meter van een deur of raam
• Niet in een hoek
• Niet in de buurt van een ventilatierooster

Milieuaspecten: wat is de energiebesparing van een CO₂-meter?

Door een CO₂-meter te gebruiken om slim te ventileren en luchten, kan onnodig energieverbruik worden verminderd. Het apparaat helpt bij het bepalen van het optimale moment om te ventileren of te luchten op basis van de CO₂-concentratie.

Installeer (op termijn) balansventilatie

Om de warmteverliezen nog verder te beperken is het advies om tijdens natuurlijke momenten, zoals renovatie, vervanging van kozijnen of van het verwarmingssysteem ook direct mechanische balansventilatie toe te passen. Dit zorgt voor een flinke afname van het warmteverlies in het gebouw.

Financiële aspecten

Wat kost een CO₂-meter?

De kosten van een CO₂-meter variëren, afhankelijk van het merk en de functionaliteiten. Kies voor een CO₂-meter met display tussen € 100 tot € 150. Goedkopere meters zijn onbetrouwbaar. De betrouwbaarheid van een (duurdere) CO₂-meter met zelf kalibrerende CO₂-sensoren is groter. CO₂-meters verdienen zich veelal ruim binnen vijf jaar terug als het ventilatiegedrag erop wordt aangepast.

Wat bespaart een CO₂-meter

Het gebruik van een CO₂-meter bespaart op stookkosten doordat ramen alleen worden geopend als ventilatie echt nodig is. Hierdoor gaat er minder warmte verloren. In de zomer bespaar je elektriciteit in het geval dat er wordt gekoeld met een airco: als er minder onnodig wordt geventileerd blijft de warme lucht buiten.

Bron: Stichting Stimular en Universiteit Utrecht