Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ) lanceerde op Heat Action Day (2 juni) drie praktische hulpmiddelen, zodat zorgorganisaties hittestress duurzaam kunnen aanpakken. Het zijn een format hittebeleid, een voorbeeld hitteplan met gebouwchecklist en een overzicht met informatiebronnen. Samen met experts van zorgorganisaties, kennispartners en brancheorganisaties ontwikkelde Stichting Stimular deze middelen binnen EVZ.
Iedere zomer knelpunt voor zorgorganisaties
Bij de brancheorganisaties voor langdurige zorg ActiZ, VGN en de Nederlandse ggz leefde al langer de behoefte aan kennisproducten voor duurzame maatregelen tegen hittestress in zorggebouwen. Penny Senior, ActiZ: “Iedere zomer is het weer een knelpunt binnen de zorginstellingen.” Cliënten en bewoners in de zorg zijn extra kwetsbaar, waardoor specifieke maatregelen noodzakelijk zijn.
Werkgroep Hulpmiddelen tegen Hittestress
Stimular pakte de behoefte op binnen het Expertisecentrum Verduurzaming Zorg. Met een deelsessie tijdens de EVZ CO2-routekaart Roadshow in 2025 werd een start gemaakt met de eerste inventarisatie naar de vragen en bestaande voorbeelden. Vervolgens is begin 2026 de werkgroep ‘Hulpmiddelen tegen Hittestress’ gestart. Stimular-adviseur Esther de Groot bracht een aantal deskundigen van zorgorganisaties bij elkaar, zoals een facilitair manager, duurzaamheidscoördinator en HRM adviseur. Daarnaast schoven verschillende kennispartners van EVZ aan, zoals een binnenmilieu adviseur, een strategisch adviseur zorgvastgoed en hoofddocent duurzame gezonde gebouwen.
Integrale aanpak: gebouw, gebied én gezondheid
De werkgroep combineerde in verschillende sessies de bestaande kennis uit onderzoeken en praktijkervaringen tot deze praktische hulpmiddelen. Daarbij werd bijvoorbeeld ook gebruik gemaakt van de Stimular-Maatregelen Zonwering en Energiezuinig koelen.
Belangrijk aspect in de hulpmiddelen is de samenhang tussen de domeinen Gebouw, Gebied én Gezondheid. Hans Broeksema, duurzaamheidscoördinator bij Trajectum: “Deze meer integrale benadering is een verrijking voor ons bestaande beleid.” Suzanne Neefjes, facilitair manager bij Vilente: “Ons huidige hittebeleid richt zich vooral op gezondheid. Nu kunnen we ook gebouw en gebied meenemen – én preventie!”
Passief koelen in plaats van airco’s
De nieuwe hulpmiddelen moedigen aan om gebouw, omgeving en gedrag meer in te zetten voor duurzame koeling. Zo hoeft minder gebruikgemaakt te worden van energie-intensieve oplossingen zoals airconditioners. Dit vermindert het energieverbruik en de CO₂-uitstoot. Froukje van Dijken, bba binnenmilieu: “Je hoeft niet direct overal airco’s te installeren om gebouwen koel te houden.”
Doorontwikkelen op basis van praktijkervaringen
De hulpmiddelen blijven in ontwikkeling en zullen worden aangevuld en verbeterd door ervaringen en nieuwe inzichten vanuit zorgorganisaties. Met de komende EVZ CO2-routekaart Roadshow is er een deelsessie ‘Hulpmiddelen tegen Hittestress’. Hier bespreken deelnemers vragen en de ervaringen met de hulpmiddelen in de praktijk.
Thema Koeling en video’s
De hulpmiddelen zijn te vinden in het thema Koeling op de website van het EVZ. Ze geven tevens invulling aan eis 11.6 Passief Koelen van de Milieuthermometer Zorg.
Over Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ)
EVZ is het kenniscentrum voor planmatig verduurzamen van zorgvastgoed. Het richt zich met name op het thema CO2-reductie van de Green Deal Duurzame Zorg. EVZ wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS. De uitvoerende organisaties zijn Stimular, MPZ Milieu Platform Zorg en TNO. De activiteiten worden afgestemd met de brancheorganisaties ActiZ, VGN, de Nederlandse ggz, NVZ en UMCNL.
