Door vaker te kiezen voor plantaardige gerechten kunnen organisaties hun milieu-impact verlagen én bijdragen aan een gezonder voedingspatroon. Het roer hoeft niet in één keer om: kleine, haalbare stappen kunnen al een groot verschil maken. Al kunnen organisaties er natuurlijk ook voor kiezen om een duidelijk statement te maken en volledig voor plantaardig te gaan. Stimular-adviseur Meike Campen legt uit hoe je deze eiwittransitie kunt vormgeven binnen jouw organisatie.
Waarom plantaardig eten goed is voor jouw organisatie
De eiwittransitie, de verschuiving van dierlijke naar meer plantaardige eiwitten, staat steeds hoger op de agenda van bedrijven die hun milieu-impact willen verkleinen. Dat is niet zonder reden: vlees is verantwoordelijk voor een groot deel van de CO2-uitstoot van ons voedsel, en voor de productie van 1 kilo vlees is gemiddeld zo’n 5 kilo plantaardig voer nodig. Door vaker te kiezen voor plantaardige opties kan de voedselketen dus een stuk efficiënter én duurzamer worden. Daarnaast laten steeds meer onderzoeken zien dat een voedingspatroon met meer plantaardige eiwitten ook gezondheidsvoordelen heeft. Voor bedrijven ligt hier een kans: via bijvoorbeeld de bedrijfskantine of catering kan je een positieve bijdrage leveren.
Verander het perspectief: vegetarisch of plantaardig als standaard en vlees of vis als keuze
Een eerste stap kan zijn om het perspectief om te draaien. In plaats van vlees of vis als standaard en een vegetarische optie als alternatief, maak je juist het vegetarische of plantaardige gerecht de norm en bied je vlees of vis aan als keuze voor wie dat wil. Dit blijkt in de praktijk verrassend effectief: mensen kiezen vaak voor de standaardoptie die wordt aangeboden. In de bedrijfskantine kan dat bijvoorbeeld betekenen dat het dagmenu standaard een plantaardige curry, salade of pasta is, met de mogelijkheid om er kip of vis aan toe te voegen. Ook bij lunches of events kan een vegetarisch assortiment de basis vormen, waarbij vlees optioneel is. Zo blijft de keuzevrijheid bestaan, maar verschuift de norm stap voor stap richting duurzamer eten.
Een statement maken: volledig plantaardig in de kantine
Sommige organisaties kiezen er juist voor om een duidelijk statement te maken en volledig vegetarisch of plantaardig te gaan. Opvallend vaak dierentuinen en onderwijsinstellingen. Zo is in de Amsterdamse dierentuin ARTIS het volledige horeca-aanbod sinds 2022 vegetarisch. De Erasmus Universiteit Rotterdam besloot dat alle door de universiteit betaalde catering vegetarisch moet zijn. Zulke keuzes maken de duurzame ambitie van een organisatie zichtbaar én normaliseren een plantaardig eetpatroon voor medewerkers, studenten en bezoekers.
Minder vlees eten: klein begin, groot verschil
Een andere stap is om simpelweg minder vlees te gebruiken. Je hoeft het niet meteen volledig van het menu te schrappen om al een betere keuze te maken. Gebruik minder vlees in de macaroni en vul dit aan met groente. Haal de helft van het gehakt uit de chili con carne en maak de maaltijd compleet met eiwitrijke bonen. Op deze manier blijft de maaltijd herkenbaar voor medewerkers, terwijl de milieu-impact al aanzienlijk daalt. Bovendien dragen die extra groenten en peulvruchten bij aan een gezonder eetpatroon.
Opvallende stap van Hogeschool Inholland: alleen ‘overbodig’ vlees
Een andere interessante manier om ernaar te kijken komt van Hogeschool Inholland, die spreekt over ‘overbodig’ vlees en vis. De hogeschool zet al langer in op een duurzaam voedingsaanbod bij bijeenkomsten en evenementen door vooral vegetarisch te serveren. Recent gingen ze een stap verder door te experimenteren met zogenoemde CO2-neutrale eiwitbronnen. Zo worden er snacks gemaakt van wilde ganzen en rivierkreeften. Deze dieren worden niet speciaal gehouden of gekweekt voor consumptie; ze worden doorgaans toch al gevangen of weggehaald, waardoor ze feitelijk een reststroom vormen. Door deze producten te gebruiken, ontstaat er geen extra milieu impact. Inholland onderzoekt ook welke andere producten, ook plantaardige, een relatief hoge CO2-impact hebben en mogelijk van het menu kunnen verdwijnen. Daarmee laten ze zien dat duurzaam voedselbeleid niet alleen gaat over minder of geen vlees, maar vooral over bewustere keuzes maken.
Zo start je met plantaardig eten in jouw organisatie
Begin gewoon eens met een dag of een week. Het hoeft niet meteen perfect of volledig plantaardig. Door bijvoorbeeld één dag per week vegetarisch te koken in de bedrijfskantine, of een week lang te experimenteren met meer plantaardige gerechten, kun je laagdrempelig ontdekken wat werkt voor jouw organisatie. Het geeft medewerkers de kans om nieuwe smaken te proberen en maakt de verandering behapbaar. Vanuit daar kun je stap voor stap verder bouwen.
Bekijk ook de Stimular-maatregel over meer plantaardig eten in jouw bedrijf.
Over mij
Ik werk bijna twee jaar bij Stichting Stimular, waar ik me richt op de verduurzaming van de zorgsector. Als adviseur ondersteun ik ziekenhuizen en organisaties in de langdurige zorg bij uiteenlopende duurzaamheidsvraagstukken door middel van de Milieuthermometer Zorg. Hierbij houd ik mij bezig met veel verschillende onderwerpen waarvan het thema voeding er één is.
