Transcript video: Webinar duurzaamheid meetbaar en zichtbaar maken

Willemien: 00:00 

 Goedemorgen allemaal. Welkom bij dit webinar van Stichting Stimular wat ik samen zal geven met mijn collega Marlies Peschier. Ik ben Willemien Troelstra en wij gaan jullie meenemen langs de stappen die je kunt zetten om duurzaamheid goed meetbaar en zichtbaar te maken. En we gebruiken wel de Milieubarometer daarbij als kompas en communicatietool. Ik werk bij Stichting Stimular samen met Marlies en nog 18 andere collega’s die jullie hier op het scherm zitten zien. Jullie zien op de achtergrond ons uitzicht vanuit ons kantoor, hoewel we moeten wel een beetje om een hoekje te kijken om het te zien, maar we zitten midden in Rotterdam, vlakbij de beroemde markthal. En Stichting Stimular, misschien kennen jullie wel, maar dan waarschijnlijk maar van één van onze facetten, Misschien van de milieubarometer, misschien van een energieadvies of van het keurmerk voor de zorg. Maar ons brede spectrum is gericht op het versnellen van verduurzaming. Klimaatneutraal, circulair, klimaatbestendig en biodivers. Dat laatste is een beetje ook de nieuwste poot waar we ons allemaal mee bemoeien. Maar impact meten, maatregelen bepalen, komt ook in heel veel van onze activiteiten terug. En dat impact meten, dat is waar vandaag de nadruk op ligt. Hoe doe je dat nou? Een beetje een eerlijk verhaal, zinvol weten. Kan je wel alles meten? Dat komt allemaal vandaag aan de orde. En een ander belangrijke poot is kennisverspreiding. Dit webinar is natuurlijk direct een voorbeeld van Maar we hebben veel dingen die je zelf kunt gebruiken. Doe-het-zelf, wegwijzers, maatregelen, hulpmiddelen. Dat vind je allemaal op de Stimular website. En we hebben bijvoorbeeld ook die milieubarometer. Die is dan niet gratis, maar wel voor iedereen. En we proberen daarmee vooral ook heel veel kennis te verspreiden en iedereen handen en voeten te geven, zodat ze kunnen werken aan het meten van hun milieu-impact-certain-footprint. en ook mvo doelen dus kwantitatief kunnen monitoren fosfor mensen daar behoefte aan hebben dan ga ik nu over naar het programma van het webinar en daarbij geef ik het woord aan Marlies Goedemorgen allemaal.

Marlies: 02:44 

 Ik ga even mijn scherm wisselen met Willemien zodat ik zelf het kan bedienen. Dus dat ga ik nu doen. Ik neem aan dat jullie nu mijn scherm ook zien. Is dat gelukt Willemien?

Willemien: 03:11 

 Ja hoor.

Marlies: 03:12 

 Oké. Ja, ik wil even het programma met jullie doornemen. We delen vandaag met jullie hoe wij zelf duurzaamheid meetbaar en zichtbaar maken voor onze eigen organisatie. En we laten voorbeelden zien van andere bedrijven, hoe die dat doen. En we lichten ook toe hoe we de milieubarometer en andere tools daarbij kunnen gebruiken. We beginnen met wat bredere duurzaamheid. De kaders die daarvoor zijn. We vertellen iets over nieuwe wetgeving, over rapporteren van duurzaamheid. Ja, en duurzaamheid is breed. Het is geen standaard pakket. Dus je moet eigenlijk op zoek gaan naar de focus die past bij jouw organisatie. En er zijn verschillende manieren om te focussen. En daar gaan we er dus ook een aantal van bespreken en laten zien. Er zijn ook een aantal valkuilen die we met elkaar gaan verkennen bij het communiceren over duurzaamheid. En uiteindelijk heb je eigenlijk behoefte aan een soort kompas, want daarmee kom je verder. En dat is een doelen dashboard. En als je weet waar je naartoe wilt met die doelen, dan zijn grafieken natuurlijk ook heel handig om te laten zien hoe het gaat ten opzichte van die doelen. Dus dat is ook een beetje de rode draad van dit webinar. En we laten dus ook zien hoe de mooie barometer je daarbij helpt als een kompas en een communicatietool. Dan even het brede kader van duurzaamheid. We hebben de richtlijn ISO 26000 voor maatschappelijke verantwoordelijkheid van organisaties. Dat is een internationale richtlijn. En die heeft zeven hoofdthema’s die hier op de sheet staan. En daaronder liggen nog weer ongeveer dertig onderliggende thema’s. Dus bij elkaar een heel groot aantal thema’s die best wel op een hoog abstractieniveau zitten. Enigszins vergelijkbaar met ISO 26000 is GRI van het Global Reporting Initiative. Die hebben ook richtlijnen voor duurzaamheid verslagen En daar vind je vergelijkbare hoofdthema’s en subthema’s als ISO 26000. Dan hebben we daarnaast ook de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Dat zijn 17 doelen. Ik denk dat jullie die allemaal al wel de laatste tijd wel eens tegenkomen. Ze komen regelmatig in het nieuws. Ook die zijn op een vrij abstract niveau van geen armoede, goede gezondheid, klimaatactie. Dus ook deze doelen hebben nog wel wat vertaling nodig naar een specifieke bedrijf of organisatie voordat je daar echt goed mee aan de slag kan gaan. Deze thema-indelingen zijn wel heel goed bruikbaar als kapstok voor je verhaal over duurzaamheid en zo hebben wij het dus als stimular ook gebruikt. We zijn natuurlijk een kleine adviesorganisatie en Dus van de richtlijn ISO 26000 kun je eigenlijk een aantal thema’s al wegstrepen. Mensenrechten, eerlijk zaken doen, consumenten aangelegenheden, die zijn voor stimular minder relevant. Dus dan hou je al minder thema’s over die we als kapstok gebruiken. En van de SDG’s hebben we er vier geselecteerd, die we ook noemen in ons duurzaamheidsverslag, dat die goed passen bij ons werk. Eerst even nog wat over de actuele thema’s, want die kaders die ik net heb laten zien, die zijn al wat ouder, maar eigenlijk zijn die nog steeds actueel. Maar als je nu gaat rapporteren over duurzaamheid, dan zijn er natuurlijk altijd wel een aantal thema’s waar je eigenlijk niet omheen kan. Dat zijn in ieder geval natuurlijk het klimaatprobleem. Dat kan bijna dagelijk zijn. Nu in de kranten lezen we daar veel over. Het is ook al wat verder uitgekristalliseerd thema. We hebben doelen. We hebben een klimaatakkoord in Parijs waar we naartoe werken met alle landen in de wereld. En een thema wat daar steeds meer eigenlijk bij komt, is het grondstoffenthema. Dat is nog iets minder ver uitgekristalliseerd. We hebben wel doelen voor circulariteit, maar wat dat precies is en waar je het eerste aan moet gaan beginnen, dat is daar nog wat meer zoeken. Ook op het sociaal gebied zijn er wel een aantal actuele thema’s, zoals ongelijkheid in heel veel verschillende terreinen van de maatschappij, ongelijkheid in het onderwijs, in de arbeidsmarkt hoor je steeds meer over. En ketenverantwoordelijkheid is eigenlijk, als je het hebt over het sociale, het aspect bijvoorbeeld kinderarbeid, is daar wel al veel langer ook een belangrijk thema in het kader van duurzaamheid. Maar het begint nu ook steeds meer bij het milieuthema aan de orde te komen. Dus als je bijvoorbeeld naar een bouwbedrijf kijkt, die eerst vooral keek naar zijn eigen bouwproces en bijvoorbeeld de uitstoot die daarbij vrijkomt, worden er nu toch steeds meer vragen gesteld over de grondstoffen die in de bouw worden gebruikt en de impact die dat heeft, ook de milieuimpact dus. Dat een beetje wat betreft de actuele thema’s die echt wel nu thuis horen in hun duurzaamheidsverhaal. Voor veel bedrijven is nu rapporteren over duurzaamheid vrijwillig. Maar de grotere bedrijven, die moesten eigenlijk altijd al vanuit Europa ook verplicht rapporteren over duurzaamheid. Dat heette de NFRD, de Non Financial Reporting. En nu komt er eigenlijk nieuwe wetgeving aan vanaf 2024, waarbij die grens van wat je bedrijven noemt die aan deze richtlijn moeten voldoen, die is naar beneden gesteld. Dus die is nu 250 medewerkers geworden en daardoor gaan er nu eigenlijk veel meer bedrijven in Nederland en Europa. Die gaan dus in hun financiële jaarverslag ook duurzaamheid beschrijven en rapporteren. En dat is ook een breed kader waarover gerapporteerd wordt. Dus ESG wordt dat genoemd, Environment, Social and Governance. Dus ja, vergelijkbaar eigenlijk met ISO 26000 en GOI, wat we net hebben gezien. En ja, dit geeft ook al wel aan dat deze wetgeving er nu is. Ja, dat hier toch wel steeds meer aandacht voorkomt voor het rapporteren over duurzaamheid en dat misschien ook kleinere bedrijven hier wel steeds meer naar gevraagd zullen worden. Het is nog niet zo goed bekend waar die richtlijnen precies, hoe die er precies uit gaan zien. We weten wel dat in ieder geval het maken van een CO2 footprint daar onderdeel van zal zijn en dat je altijd toch nog minstens een jaar terug moet kijken in bijvoorbeeld je metingen en dat je ook naar de toekomst moet kijken, dus iets over je doelen moet zeggen. Dan gaan we vanuit die bredere kaders nu kijken naar hoe je prioriteiten stelt, want het is eigenlijk zo’n ontzettend breed begrip, duurzaamheid, dat je echt prioriteiten moet stellen om er een goed verhaal van te kunnen maken en om er goed mee aan de slag te kunnen gaan. Een nulmeting helpt natuurlijk altijd als je met dit soort zaken aan de slag gaat en dat kan op verschillende manieren. De eerste die hier op de sheet staat is de materialiteitsanalyse. Die komt een beetje uit de koker van ISO 26000 en GRE. Wordt dus vaak ook door grotere bedrijven gedaan. En ik leg het straks op mijn sheet nog even toe, hoe dat er ongeveer uitziet. Dan heb je nog keurmerken voor MVO. Die zijn er eigenlijk in twee soorten. Je hebt wat algemenere keurmerken, zoals bijvoorbeeld de MVO Prestatieladder of B Corp. Die zijn voor bedrijven uit allerlei branches te gebruiken. En daar ga je vaak, misschien binnen dat certificaat, ga je misschien wel wat meer toespitsen op jouw branche. Maar je hebt natuurlijk ook keurmerken die echt voor een specifieke branche ontwikkeld zijn, zoals bijvoorbeeld duurzame bloemist. Als je zo’n soort keurmerk gebruikt, dan zijn daarbinnen natuurlijk al allerlei keuzes gemaakt over de thema’s die belangrijk zijn en wordt je wat meer aan de hand genomen bij het kiezen van welke thema’s je gaat behandelen voor jouw duurzaamheid. Dan hebben we nog de MVO Risico Checker, die gaat over de risico’s internationaal gezien. Dat is een tool die je gewoon op internet kunt vinden en daar kun je dus op product of dienst zoeken welke materialen of welke thema’s er zijn waar internationale risico’s zijn. Dus die kunnen ook goed helpen bij het identificeren van een aantal thema’s. Dan hebben we nog de LCA van een product. In een onderzoek stel je vast in elke fase van de levenscyclus hoeveel milieubelasting daar precies vrijkomt. Dus vanaf de winning van grondstoffen tot de afdanken van het product. En dat geeft vaak ook heel veel informatie van moet ik nou meer aan de grondstoffenkant? Welke maatregelen kan ik daar nemen om de impact te verlagen of zit het in andere delen van de levenscyclus. Bijvoorbeeld ook het gebruik van het product. Als daar veel energie wordt gebruikt door het product, dan zit daar het energiezuiniger maken van dat product zit dan ook vaak de belangrijkste impact die je hebt. Dan hebben we nog de bedrijfsvoering. Daar kan je ook de milieubelasting van meten. Dat kan met de milieuwwaarmeter. Je vult de gegevens van je energie en je vervoer en je afval in en dan berekent de Milieubarometer de milieu-impact. Daar ga ik straks nog wat meer van laten zien. Dan heb je nog de CO2 footprint en dan zoom je eigenlijk in op één onderdeel van die milieu-impact. Dat kan zijn dus van je bedrijfsvoering, maar dat zou ook van je product kunnen zijn, dat je de CO2 footprint van je product inzoomt. En dan ga je dus eigenlijk niet meer alle mooie effecten kijken, maar haal je even CO2 eruit om echt in te zoomen op dat klimaateffect. Nou, dan zijn stakeholders nog heel belangrijk bij het bepalen van prioriteiten. De grotere bedrijven die voeren soms een dialoog met hun stakeholders om daar meer achter te komen. Je kunt ook als kleiner bedrijf je gewoon verplaatsen in je stakeholders om te bedenken wat zouden zij nou graag willen dat ik doe op het gebied van duurzaamheid. En op die manier kom je soms ook op nieuwe invalshoeken die belangrijk zijn. Voor Stimular hebben wij vooral veel gebruik gemaakt van de milieubarometer. Daar zijn we natuurlijk al vele jaren geleden mee begonnen. We hebben ook toen we zijn begonnen met verslaglegging al best wel lang geleden ISO 26000 richtlijn is doorgenomen en gewoon gekeken van welke thema’s zijn er van Stimular van belang en daar een lijstje van gemaakt en aan de slag gegaan. Hetlaatste punt op de sheet is ook nog een hele belangrijke vraag. Waar kan je het verschil maken? Voor Stimular is waar kan je het verschil maken? Het antwoord als wij erin slagen om de bedrijven en organisaties voor wie we werken, als we als die duurzamer gaan werken, dan is die impact vele malen groter dan onze eigen impact van onze eigen organisatie. Dus eigenlijk is het werken aan de missie van Stimular voor ons nog de grootste prioriteit als het gaat om het bedrijven van duurzaamheid. Dan vertel ik nog iets over die materialiteitsmatrix. Dat is eigenlijk hoe je volgens het boekje van ISO 26000 en GRE en straks ook van die CSRD, die Europese wetgeving, je thema selecteert. Je ziet hier van de HEMA het voorbeeld. Die hebben een matrix gemaakt waarin je dan dus het belang voor de HEMA en het belang van de stakeholders tegen elkaar afzet. En ze hebben twintig thema’s gescoord binnen deze matrix. Je ziet welke zeven in de top tien, dus in die rechterbovenhoek, terecht zijn gekomen. En dat zijn dan dus de thema’s waarmee de HEMA verder gaat om die uit te werken in een duurzaamheidsbeleid. En op nummer twintig, om aan te geven wat hier dus eigenlijk het laagste gescoord is, is lokaal inkopen. Als je zo’n materialiteitsmatrix doet, dan kom je natuurlijk nog steeds wel op best wel brede thema’s uit. Dus hierbinnen zul je nog wat verder moeten focussen. Dus ik kan me voorstellen dat voor bijvoorbeeld het grondstoffenthema of verpakkingen je toch nog LCA onderzoeken nodig hebt naar de levenscyclus van producten of verpakkingen om te weten wat je precies moet doen om je impact te verlagen. Dan een plaatje uit onze milieubarometer van Stimular. Als je een nulmeting doet met de milieubarometer, dan krijg je zo’n soort cirkelgrafiek. Je vult dan dus de gegevens van een kalenderjaar in. En in de milieugrafiek zie je dan de milieubelasting per bedrijfsactiviteit. En dat is dan eigenlijk een optelsom van allerlei milieueffecten, zoals klimaatverandering, verzuring, vermesting, stikstofproblemen waar we nu ook veel over horen. Dat zit er eigenlijk allemaal gewogen tot één score in. En in de milieubarometer kun je dan ook zeggen van ik wil alleen de CO2-uitstoot zien en dan zie je die rechtergrafiek. En dat is dan eigenlijk gefilterd op de invloed op het klimaat en daar is afval niet in meegenomen. Dus die afval staat wel in de linkergrafiek en staat niet in de rechtergrafiek. Je ziet hier al meteen dat de bijdrage van het gebouw van Stimular is best groot in onze milieugrafiek. Daarbij moet ik wel zeggen dat dit een grafiek van 2020 is. Dus een coronajaar. We hebben weinig gereisd. We hebben heel veel thuis gewerkt. We zijn niet naar bedrijven geweest. Normaal gesproken is die bijdrage van vervoer veel groter. Dus dan zie je ook goed hoe die milieubarometer dat soort effecten neergeeft. Nu wil ik een aantal valkuilen met jullie verkennen. Er komen zo wat uitspraken in beeld. Dan hebben jullie even tijd om om erover na te denken wat je ervan vindt, welke vraag het misschien oproept. En daarna geef ik onze reactie op de uitspraak. Ja, dus daar gaan we mee beginnen. We zijn duurzaam, want we kopiëren dubbelzijdig. Nou, denkt er even over na. In de vorige sheet hebben jullie misschien gezien dat kantoorpapier bij Stimular maar 1% van onze milieubelasting is. Dus je zou kunnen zeggen dat waarschijnlijk voor de meeste organisaties kantoorpapier niet het onderwerp met de meeste impact is. We kopen zoveel mogelijk bij lokale aanbieders. Het gaat hier vooral om het woordje zoveel mogelijk. Daarmee kan je natuurlijk nog alle kanten op. Dus blijkbaar weet degene niet zo goed wat haalbaar is als het gaat om lokaal inkopen. We wekken zelf onze stroom op. Ja, ik vraag me dan wel af hoe groot is dan die opbrengst van die zonnepanelen? En hoe verhoudt zich dat ten opzichte van het energiegebruik? Een aantal jaren geleden zag je heel veel nieuwbouwwoningen met twee zonnepanelen op het dak, waarvan je eigenlijk al zeker weet dat het niet genoeg is. Gelukkig zie je nu steeds meer bij nieuwbouwwoningen dat het hele dak vol ligt. Dus dat gaat al beter dan een aantal jaren geleden. We werken er hard aan om fossielvrij te worden. Wat betekent fossielvrij voor deze organisatie en wanneer ga je dat bereiken? De termen zijn dus niet goed uitgelegd en ontbreekt een jaartal. De bijna omgevallen in 2020 betreft twee. Ziet er goed uit. Ik zie een getal, ik zie een jaartal. Maar zonder geschiedenis of doel zegt dit toch eigenlijk nog niet zoveel. Nou, om eigenlijk de vorige sheets wat samen te vatten, hebben we hier een lijstje gemaakt van valkuilen om te vermijden. De eerste twee spreken denk ik wel voor zichzelf. Focus op impact, niet te veel termen als zoveel mogelijk of meer of minder, toch wat meer uitleggen. Vertel hoe het nu is, dan heb je een referentiewaarde, waar je toch wat veel meer houvast geeft. Een meetbaar doel met een jaartal, dan krijg je ook een doelwaarde, waar wil je eigenlijk naartoe streven. En een stukje terugkijken naar hoe het was, is wel heel handig, ook als je doelen wil stellen. Om al te weten hoe het er nu voor staat, En het helpt ook bij het onderbouwen van de ambitie van je doelen. Het voorbeeld nog even van die bijna ongeval twee. Dan maakt het natuurlijk wel heel veel verschil of het in de jaren daarvoor de tien waren, of dat het weer helemaal geen ongevallen waren. Dus daarom is die historie altijd interessant om daarbij te vermelden. Om even te laten zien dat de valkuilen ook bij grote bedrijven wel voorkomen, zoals bij NS. Hier een stukje uit hun duurzaamheidsbeleid. En je ziet dat de betekenis en de jaartallen rond fossielvrij erg verwarrend zijn. En dat ze ontzettend vaak, zo mogelijk, gebruiken in de tekst. En meer gebruiken. Maar dus eigenlijk toch wel een beetje vaag blijven over waar ze mee bezig zijn. Dan wat nodig is om valkuilen te vermijden. We hebben hier een voorbeeld van Greenchoice. In de rechterbovenhoek zien jullie een materialiteitsanalyse van Greenchoice. Het is een beetje vergelijkbaar met hoe HEMA dat heeft gedaan. Dus zij hebben ook hun materiële thema’s in het blauwe van de lucht, zeg ik maar even. En zij hebben ook aangegeven aan welke SDG’s zij werken als Greenchoice. En uiteindelijk, wat zij daarna doen, is dat ze eigenlijk per materieel thema indicatoren en doelen stellen. Dus die zien jullie hier op een rijtje. Per thema de indicatoren en de waardes in 2019 en 2020 en een doelstelling voor 2020. En wat wel opvalt is dat zij hier bij 2020 niet overal een doel hebben staan. Nou, zo’n soort dashboard eigenlijk, zoals dit al een beetje eruitziet bij Greenchoice, kan je dus ook maken met een Milieubarometer. Dat hebben we ook bij Stimular gedaan. Dit is ons Stimular Doelet-dashboard. We gebruiken hier de hoofdthema’s uit ISO 26000 die voor ons relevant zijn. Dus dat zijn milieu, arbeidspraktijk en een bijdrage aan de gemeenschap. En per thema zie je onze indicatoren. Dat is dus onze focus binnen het thema. En er zijn ook doelen. Misschien even wat vergroten. Er is dan ook per indicator is er een doel ingesteld. En de gekleurde symbolen geven aan hoe het in de verschillende kalenderjaren met die betreffende indicator gaat ten opzichte van het jaar daarvoor. En als we dus daar even inzoomen op die CO2 grafiek die we daarvoor volgen, dan zie je hoe die gekleurde bolletjes tot stand komen. Dat is hoe ze zich Verhouden ten opzichte van de doellijn die wij hebben voor die betreffende indicator. Bij Stimular is het doel op het gebied van klimaat om in 2030 geen CO2 meer uit te stoten. Dus die zie je in die blauwe lijn en het geassocieerde vlak. En daaronder zie je onze verschillende meetwaardes van onze CO2-footprint in verschillende jaren. En in 2019 ging het even wat minder goed. We waren net iets boven de doellijn gekomen. Maar in 2020 is dat weer wat beter gegaan. Maar zoals ik eerder al aangaf, dat we bijvoorbeeld veel minder konden reizen door corona, heeft daar zeker belangrijke bijdrage aan geleverd. Naast cijfers gebruik je eigenlijk ook altijd toch nog wel voldoende woorden. Ons advies is wel om veel te kwantificeren, omdat dat duurzaamheid concreet maakt en ook mensen in beweging krijgt. Maar soms is het moeilijk. Dus hier staan ook een aantal voorbeelden van thema’s die soms wat moeilijker meetbaar zijn te maken. Bij Stimular komt bijvoorbeeld regelmatig op dat we eigenlijk wat meer ons duurzaam inkopen in cijfers zouden willen vatten. Maar tegelijkertijd is dat nog best wel lastig. We doen er wel van alles aan, dus vaak beschrijven we dat dan wel in een duurzaamheidsverslag. Op welke manier we bijvoorbeeld duurzaam inkopen en dat we toch de belangrijkste dingen ook wel duurzaam inkopen. Maar dat vertalen naar die cijfers, dat is dan nog wat lastiger. Ook bij circulair kan dat spelen, omdat dat best wel veel verschillende invalshoeken zijn. En ketenverantwoordelijkheid, de sociale impact die je hebt in jouw productieketen bijvoorbeeld, kan ook nog lastig meetbaar zijn. Maar dan is het goed om toch in ieder geval je inspanningen te beschrijven en misschien ook te proberen je inspanningen te kwantificeren of toch gewoon ergens te beginnen met meten en kijken hoe dat bevalt en of je dat gaandeweg kan bijstellen. Grafieken, ook in de milieubarometer, zijn natuurlijk zoveel mogelijk gemaakt om in één oogopslag wel zoveel mogelijk informatie te zien. Maar ja, uit het verhaal wat je erbij vertelt, ook wat ik net even bij onze CO2 grafiek heb verteld, dat zegt natuurlijk vaak toch pas echt hoe duurzaam je bent. Dus ja, ook in de milieubarometer is ruimte om bij dat soort doelgrafiek toch even een kleine toelichting toe te voegen. Nou, we hebben bij Stimular twee soorten rapporten. We hebben vooral voor deze twee versies gekozen omdat we heel graag willen laten zien dat het op verschillende manieren kan. Het is best veel werk om meteen aan een duurzaamheidsverslag te gaan schrijven en ook als een soort tussenvorm zou je dus kunnen beginnen met een Milieubarometerrapport. Of het zelfs daarbij houden, als je daar tevreden mee bent. Een Milieubarometerrapport maak je dus door, als je alles hebt ingevuld, een selectie te maken. Wat je wil zien in een rapportage. Je kunt een eigen toelichting toevoegen bij de inleiding en bij de doelgrafieken. Willemien gaat straks ook nog even laten zien. hoe dat dan uiteindelijk in het rapport terechtkomt. Daarnaast hebben we ook een duurzaamheidsverslag vanuit Stimular. Daarvoor schrijven we zelf teksten, verzamelen we illustraties, selecteren we grafieken uit de milieubarometer, dat sturen we allemaal naar de vormgever en die maakt er voor ons een verslag van. maar de grafieken van de milieubarometer zijn daar ook wel een belangrijke draad binnen dat duurzaamheidsverslag. Dit was mijn gedeelte van de presentatie.

Willemien: 31:25 

 Ja, ik heb een vraag via de chat binnengekregen waarvan ik denk dat het leuk is als je daar even op ingaat en die vraagt namelijk hoe zijn jullie nou eigenlijk tot die doelen gekomen. Want die indicatoren, dat snap ik nou wel. Maar waarom klimaatneutraal 2030 of waarom niet 2035? Waarom 20, 30 of 15 procent besparing? Kun je daar iets over zeggen?

Marlies: 31:53 

 Ja, nou ja, dat is natuurlijk uiteindelijk ook wel een beetje waar de uitdaging ligt om dit soort keuzes te maken. Voor Stimular hebben wij heel duidelijk in ons hoofd, ook al ligt in het Klimaatakkoord van Parijs vast, dat we in 2050 geen CO2-uitstoot meer mogen hebben. Dat we daar niet op een al te rustig tempo naartoe moeten gaan. Dat het heel belangrijk is om dat sneller te doen en zo snel mogelijk. En daarom hebben wij gewoon gezegd ja, we willen gewoon veel eerder dan 2050 op die nul uitkomen. En ja, en dat is dus elke keer best wel even een zoektocht naar wat ja, wat een ambitieus doel is en Ja, je kunt daar bijvoorbeeld ook in de wegwijzers van de Stimular nog wat meer tips over vinden.

Willemien: 33:07 

 Ik hoop dat het zo in ieder geval een stuk duidelijker is en dat het in ieder geval duidelijk is dat het niet simpel is en altijd niet in één keer ook dat je zeker bent van dit is het goede doel. Het is ook gewoon een zoektocht. Oké, ik neem even het stukje presentatie van Marlies over om even iets te laten zien van hoe wij, nou ja, dat inderdaad wij realiseren ons dat het best lastig is selectie van wat is voor mij belangrijk aan duurzaamheid en vooral dan wat is meetbaar. Waar leg ik dan die prioriteiten? Inderdaad, wat zijn haalbare doelen? Dus we proberen bedrijven daarbij te helpen en onder andere met de Milieubarometer proberen we dat makkelijker te maken. en jullie zien hier een login schermpje van de Milieubarometer het is een online instrument waar je een abonnement op kunt nemen het is dus niet gratis maar we proberen de kosten wel heel laag te houden en wat je doet is Als je binnenkomt word je eigenlijk in ieder geval verleid om eerst gegevens in te vullen over milieuzaken. Je ziet hier een plaatje even van Stimular. Je ziet dat we 2021 nog niet hebben ingevuld, maar voor de rest zie je netjes allemaal. Bijna alle bolletjes zijn gevuld, oftewel daar staan complete gegevens in. Je ziet hier ook het aantal gegevens dat gevraagd wordt voor Stimular. Nou ja, een stuk of twintig. Dat moeten we ieder jaar invullen. maar dat kun je op maat maken. Je kunt zelf kiezen welke gegevens zijn voor jou relevant en al die andere gegevens die kiep je over boord. Maar mis je gegevens dan kun je gegevens toevoegen. Want wij hebben bijvoorbeeld stadsverwarming en geen gasaansluiting bij Stimular op kantoor. Dit is dan even een voorbeeld van een invullscherm. Ik heb hier even geselecteerd op het hoofdstuk bedrijfsafval. dat daar tenminste wat meer elementen zijn. Dat scherm met elektriciteit dat was zo saai met maar één vakje. Dus je ziet hier dat wij vijf verschillende afvalstromen scheiden of in het verleden hebben gescheiden. Want kunststof lukt op dit moment even niet in Rotterdam. Nou ja, dus ieder jaar vul je deze gegevens in. Ben je daarmee klaar dan krijg je van dit soort grafiekjes eruit. Die laten dus zien van al die dingen die je hebt ingevuld, die telt hij op. Aan de ene kant op basis van de CO2 uitstoot die er aan ieder van die elementen hangt en aan de andere kant op basis van de milieubelasting en dat is dus iets meer dan CO2 wat daar aan hangt. En zoals Marlies al vertelde kun je dan dus aan die grafieken zien van wat voor jou in dat jaar in ieder geval de belangrijkste thema’s waren en dus waar je waarschijnlijk veel aandacht aan wil besteden waarvan het interessant is om misschien in plaats van dat je alleen maar grote doelen hebt van mijn totale co2 uitstoot zou je kunnen zeggen we willen apart iets zeggen over brandstof en warmte oftewel onze hoeveelheid stadsverwarming. We hopen dat dat omlaag kan of misschien juist als je naar de milieugrafiek kijkt dat je nou dat transport is toch wel belangrijk en zeker als we nog naar andere jaren hebben gekeken daar moeten we de meeste aandacht aan besteden. Als je dan die CO2 footprint hebt en je hebt dat al meer jaren al ingevuld zoals hier bij Stimular dan is het makkelijker om een doel te stellen. Op zich kan het na een jaar ook maar dan heb je nog wat minder het gevoel van ja is dit wel compleet en hoe ontwikkelt zich door de jaren heen maar goed we hebben dus al meerdere jaren en als je dan dus zo’n doel daaraan vast koppelt dan krijg je zo’n grafiekje dus je ziet hier dat precies diezelfde vorm die zie je hier terug Je kunt helemaal zelf je doel instellen, dus hier staat het nu op nul op 2030, maar je kunt ook zeggen nou ieder jaar 3% eraf of 10% eraf in plaats van dat je nog geen einddoel weet van wanneer moet het echt nul zijn, wanneer is dat realistisch. En zo kun je dat dus nu voor CO2 totaal, maar je kunt het ook zeggen specifiek voor vervoer wil ik een ander doel, een aanvullend doel of ik wil niet voor totale maar alleen maar voor apart vervoer je kunt zeggen of je het per fte wil of totaal gewoon dus absoluut hoeveelheid tonnen co2 en daar is de barometer heel flexibel en je kunt het ook zo toevoegen en ook vrij makkelijk weer verwijderen en dan heb je dus een aantal dingen verzameld en ik heb nu gelaten zien dat je de milieugrafiek hebt waar je doelen aan kunt hangen En de CO2-grafiek kun je doelen aanhangen. Maar we hebben ook nog een hele verzameling kengetallen. En die rekent bijvoorbeeld uit het aandeel van OV, fiets en lopen. Of dan zeg maar het soort vervoer met een lage milieubelasting in het woon-werkverkeer. En dat is dan een percentage. Daar hebben wij als stimular ook een doel op. Dus je hebt ook nog een hele lijst met kengetallen. Als je zegt ja, die zijn beter op maat. Die zijn meer wat ik wil weten. Dan kun je daar een doel aanhangen. Hoeft niet, je kunt je ook beperken tot die twee, maar het kan in ieder geval. En dan kun je ook nog MVO-indicatoren toevoegen, dus dat zijn dingen die niet direct te maken hebben met die milieugegevens die je hebt ingevuld, dus elektriciteitsverbruik, gas en vervoer en afval, maar die bijvoorbeeld te maken hebben met mensenrechten of met ziekteverzuim of de man-vrouw verhouding. En wat jullie hier zien is een lijstje met voorbeeld indicatoren. We noemen dat de etalage. Dat is gewoon een Excel bestand, dat kan iedereen downloaden. Daar hoef je geen barometer voor te hebben, maar het is gewoon een hulpmiddel om voorbeelden te zien van indicatoren die meetbaar zijn. Sommige daarvan zijn misschien eigenlijk in de praktijk heel onhandig, maar we hebben geprobeerd om de dingen te presenteren waarvan we weten dat die in de praktijk door diverse bedrijven gebruikt worden als MVO-indicatoren. Het is absoluut niet compleet, het is vooral bedoeld als een suggestie. In de barometer hebben we nog een kleinere lijst gemaakt. We hebben 25 van die indicatoren, die zitten er al kant en klaar in. Die kun je met één druk op de knop gewoon zo’n plusje en dan zit die in jouw lijst met indicatoren die je meet. maar als je denkt nou dit is het ongeveer dan kun je hem ook aanpassen en je kunt onbeperkt gewoon helemaal nieuwe MVO-gegevens toevoegen. Als dus in dit lijstje van 25 niet de dingen staan die jij wil meten, klik op de knop en je kunt dan de titel, de eenheid, hoe snel moet het dalen, dus welke richting gaat je doel op of moet het misschien wel toenemen. kun je allemaal zelf invoeren, maar dan krijg je in ieder geval van diezelfde soort grafiekjes als die we net zagen bij die milieu, diezelfde vorm van doelgrafieken en dan wordt het ook meegenomen in je doelenoverzicht. En als je op die manier dan alle aspecten van de milieubarometer hebt voorzien van doelen, trouwens ook zonder dat, maar dat laat ik nu even zien met juist ook die doelgrafieken in ons achterhoofd kun je een rapportje maken. Je kunt alle grafieken en tabellen in de barometer natuurlijk ook downloaden en op een andere manier in een Word rapport stoppen, maar we hebben ook een feature waarmee je in één keer met één druk op de knop een complete pdf kunt maken. En wat ik hier laat zien is even een voorbeeld wat niet mvo breed is, maar wat juist focust op co2. Daarnet hebben jullie ook al even voorbeeld gezien dat Stimular voor zijn eigen rapportage juist die brede kant laat zien. Maar dit is dus een format van het rapport wat focust op co2. En wat laat hij dan zien? Nou de co2 meerjaren grafiek. CO2 footprint echt netjes als tabel als verantwoording zodat iedereen kan zien oké zoveel was het dit was de CO2 factor dit is de uitkomst en daar heb je dan weer dat doelenoverzicht alleen het lijstje wat hier nu in zit is heel specifiek CO2 gericht en van ieder van deze vier doelen die dit bedrijf heeft gesteld zit dan ook het doelgrafiekje erbij En per doelgafiekje kun je een toelichting geven waarin je toelicht van waarom hebben we dit doel gekozen en waarom gaat het goed of niet goed met dit doel. Hebben we misschien nog iets over de eventuele toekomstverwachtingen. En op deze manier heb je dus heel compact in acht pagina’s een rapportage en dit rapportje is heel geschikt voor het verantwoorden van de voortgang van de CO2 prestatieladder. Daarvoor heeft dit bedrijf dit rapportje toegepast. Dus dit is een nauw rapport, zeg maar heel beperkt tot CO2. Maar als je het breder maakt en je stopt ook allerlei milieudoelen erin, dan is het heel geschikt voor een ISO14000 rapportage. En wil je hem ook echt MVO breed, dan kun je dus nog wat meer doelen op dat MVO gebied ook toevoegen in het rapport. En dan zijn we hiermee door de inhoud van de presentatie heen, behalve dan het laatste stukje wat ik weer eventjes aan Marlies overlaat.

Marlies: 43:16 

 Ja, dankjewel. De Milieubarometer gaat met een abonnement, heeft Willemien al toegelicht. Een start abonnement voor de Milieubarometer kost 198 euro en dan kan je het gebruiken tot het einde van het volgende kalenderjaar. Er zijn ook veel gemeenten die het gratis aanbieden, een stuk of twintig. Dus altijd interessant om even te kijken of je daar gebruik van kunt maken van dat aanbod. We hebben ook een aantal wegwijzers op Stimular, daar zei ik net ook al even iets over. MVO en Klimaat Neutraal zijn dus wegwijzers van waarin we tips geven, ook weer over die focus of over het afbaken van je CO2 footprint bijvoorbeeld. en hoe je met de milieubarometer dan kunt gaan meten en monitoren. Dus daar kun je gewoon gratis mee aan de slag via onze website. En dan geven we ook nog een cursus rapporteren met de milieubarometer op 21 maart. Dat is eigenlijk toch een vervolg op dit webinar met vergelijkbare thema’s. Het gaat over hoe je keuzes maakt, bij bijvoorbeeld welke grafieken ga ik laten zien, welke kengetallen ga ik iets mee doen. We gaan ook nog wat meer op dat doelen stellen, waar ook de vraag over werd gesteld, gaan we in. Dus dan gaan we met een groep milieubarometer gebruikers. Het is dan wel een voorwaarde dat je al een milieubarometer abonnement hebt en dat je ook al daar wat dingen hebt ingevuld als het om milieugegevens gaat. En dan gaan we dus ook nog meer uitleg geven over hoe je dit in de praktijk met een Milieubarometer kunt aanpakken. Meer informatie over die cursus die ontvangen jullie ook in de mail die jullie nog krijgen na afloop van dit webinar.

Willemien: 45:25 

 Oké, dankjewel voor je bijdrage. Ik zag dat er in ieder geval nog een vraag is binnengekomen wat handig is misschien ook iets op toe te lichten. Ik wil iedereen uitnodigen om eventueel als je nu vragen hebt die nog even in de chat te zetten want dan is er nog een paar minuten de tijd om vragen te beantwoorden of iets te bediscussiëren. de vraag van Jenny is de vraag kun je ook voor delen van de organisatie kiezen in verband met de organizational boundary ik heb al geantwoord ja dat kan misschien even toelichting daarop in de milieubarometer in een milieubarometer abonnement kun je meerdere barometers hebben en dat wordt dus door veel bedrijven gebruikt Bijvoorbeeld dus ook, daarnet zagen we AHAC langskomen met die CO2 prestatieladderrapportage. Die hebben gewoon voor verschillende bedrijfsonderdelen aparte barometers. Daarin maken ze dan de CO2 footprint, de milieubelasting, uit per organisatie onderdeel. En ze hebben ook een totaalbarometer en daarom worden dan die andere barometers gesommeerd. En je kunt dan per locatie aparte doelen stellen en je kunt ook voor het totaal doelen stellen. Dus dat zijn onafhankelijke dingen. Ik hoop dat dat een antwoord is op de vraag. Zijn er meer vragen? Ik zie nog niks in de chat verschijnen.

Marlies: 47:02 

 Ik wil nog wel even terugkomen op de vraag over hoe je die doelen stelt. Want ik denk wat ook nog een belangrijke tip is bij het kwantificeren van die doelen. Als het bijvoorbeeld inderdaad over je kantoorgebouw gaat. Wat is haalbaar qua energiebesparing? Bijvoorbeeld is het heel belangrijk om dan toch even te kijken. Er zijn ook een heleboel besparingsmaatregelen. Die staan ook in de Milieubarometermanager. Daar kan je de belangrijkste van vinden. En ook op de website van Stimular bij Stimular maatregelen staan heel veel besparingsmaatregelen. En door gewoon eens te kijken van wat heb ik hier al van gedaan en wat kan ik nog doen, krijg je al veel beter zicht op je besparingspotentieel en kan je dan ook wat makkelijker inschatten van ik kan bijvoorbeeld de komende drie jaar door die en die maatregelen uit te voeren, kan ik wel 20% besparen. En zo kan je dan ook eigenlijk dus met een verbeterplan gemakkelijker die doelen invullen.

Willemien: 48:13 

Oké, helder. Ik zie ondertussen nog geen vragen in de chat erbij komen. Het lijkt erop dat iedereen… We maken wel een aanvulling. Doelen kunnen ook aansluiten bij gemeentelijke ambities. Ja, prima voorstel. Er zijn inderdaad ook vaak branchespecifieke doelen. Die zijn ook heel nuttig om naar te kijken. Als er verder geen vragen meer zijn dan denk ik dat we het webinar bij deze gaan afronden. Dank voor jullie aanwezigheid en bijdrage en ik wens jullie heel veel succes met het gaan monitoren en communiceren over MVO en milieudoelen.