Batterij voor elektriciteitsopslag

Beschrijving

Wat is een accu?

Een accu (vaak ook batterij genoemd) is een systeem wat energie kan laden en ontladen, door deze eigenschappen kan het elektriciteit opslaan en op een later moment leveren. Belangrijke eigenschappen van een batterij zijn het laad- en leveringsvermogen (in kW) en de opslagcapaciteit (in kWh). In deze maatregel gaat het om elektrische opslag van energie. De interessantste toepassingen zijn peakshaving of eigen opwek en verbruik beter aan elkaar matchen.

De ontwikkelingen op het gebied van de accu gaan snel, het formaat wordt steeds kleiner en de prijs daalt. In eerste instantie werden accu’s voornamelijk toegepast in combinatie met zonnepanelen of een andere vorm van elektriciteitsopwekking. In zo’n geval kan de eigen opgewekte stroom beter en vollediger benut worden of tegen gunstigere energieprijzen verkocht worden.

Met de recente netcongestie problematiek worden batterijen ook steeds meer gebruikt voor peakshaving, voor elektriciteitszekerheid en voor stroomlevering. Bij peakshaving worden pieken in het elektriciteitsverbruik verminderd door opgeslagen energie uit batterijen in te zetten tijdens deze piekuren. De batterij kan bijvoorbeeld tijdens daluren worden volgeladen. Lees meer over peak shaving.

Toepasbaarheid

Wanneer een accu?

Een accu is toepasbaar voor bedrijven met een klein- of grootverbruikaansluiting voor elektriciteit en die het direct verbruik van hun zonnepanelen willen vergroten – dus meer opgewekte stroom zelf opmaken en minder terugleveren. Wanneer er meerdere maanden per jaar niet alle zelfopgewekte stroom zelf wordt benut, kan een batterij financieel interessant worden.

Batterij bij hoog dalverbruik

Het dalverbruik moet hoog genoeg zijn om de opgeslagen energie ook daadwerkelijk te benutten. Als ‘s nachts of in het weekend nauwelijks energie wordt verbruikt, dan is een batterij voor deze toepassing zinloos. De opgeslagen energie wordt dan niet opgemaakt.

Een elektrische batterij is niet geschikt als seizoensopslag. Wat je opslaat, moet je op de korte termijn ook weer gebruiken.

Batterij bij netcongestie

Een accu kan ook worden ingezet om netcongestie problemen te verzachten. Een batterij biedt namelijk ook de mogelijkheid om tijdens de daluren van het bedrijf energie op te slaan uit het net. Deze opgeslagen energie kan dan benut worden wanneer het verbruik tegen de limieten van de aansluiting aan loopt; tijdens de piekmomenten.

Typen accu’s met voor- en nadelen

Wetgeving

Batterijsystemen met een vermogen van 0,8 kilowatt (kW) of meer moeten geregistreerd worden. Hierbij wordt onderscheid tussen verschillende typen (A t/m D) batterijen gemaakt op basis van de grootte van batterij. Een batterij tussen de 0,8 kW en 1 MW (hier vallen doorgaans alle thuisbatterijen onder) kunnen eigenaren zelf registreren via Energieleveren.nl. Over waar en hoe je grotere batterijsystemen registreert, lees je meer op de website van RVO.

Brandveiligheid

Batterijen, en dan voornamelijk lithium-houdende batterijen, zijn brandbaar. Daarom zijn er basis veiligheidsrichtlijnen voor dit soort batterijen, deze staan in de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen. Dit zijn aanbevelingen voor de installatie van batterijsystemen groter dan 20 kWh.

Milieuaspecten

Accu maakt gebruik van duurzame energie makkelijker

Bij het laden en ontladen van elektriciteit gaat altijd een klein deel verloren. Opgewekte elektriciteit direct gebruiken is daarom altijd het meest efficiënt.

Een batterij in netcongestiegebied kan ruimte bieden dat er voldoende capaciteit over blijft om verwarming, voertuigen of productieprocessen te elektrificeren. Dit kan bijvoorbeeld met de opgeslagen zonopwek of met ingekochte energie tijdens daluren. Dit helpt om het gebruik van aardgas, benzine en diesel te verminderen en zo CO₂ uitstoot te beperken.

Daarnaast kan een accu in combinatie met zonnepanelen het direct verbruik vergroten waardoor er minder (fossiel opgewekte) elektriciteit ingekocht hoeft te worden.

Schaarse grondstoffen

Voor de productie van batterijen zijn vaak schaarse grondstoffen nodig, die gaandeweg ook steeds schaarser worden. Deze materialen komen doorgaans ook van verre bestemmingen met slechte werkomstandigheden. De materialen worden ook vaak in het buitenland verwerkt en later verscheept. Bewust en zuinig omgaan met batterijen is daarom van groot belang.

Financiële aspecten

De kosten voor de aanschaf van een accu liggen doorgaans tussen € 300 en € 800 per kWh opslag. Hierbij geldt over het algemeen dat hoe groter de accu is, hoe voordeliger je prijs per kWh is. De levensduur van een individuele accu is 10 tot 20 jaar, vaak voldoende om de investering terug te verdienen, maar onvoldoende om een goede businesscase te maken.

Invloed van salderen

Als de batterij wordt gebruikt voor opslag van zelf opgewekte elektriciteit, dan hangt de businesscase momenteel nog sterk af van of het bedrijf een klein- of grootverbruikaansluiting heeft. Een bedrijf met een grootverbruikaansluiting kan niet salderen en heeft daardoor een kortere terugverdientijd dan bedrijven met een kleinverbruikaansluiting die wel nog kunnen salderen. De salderingsregeling stopt in 2027. Wanneer die volledig wordt afgeschaft wordt een batterij financieel gezien interessanter voor kleinverbruikaansluitingen.

Accu huren

Het is ook mogelijk een accu te huren. Hier zitten vaak aantrekkelijke huurmodellen aan verbonden, waarbij de huurprijs van de accu daalt naarmate hij langer op locatie blijft staan. Dit kan interessant zijn voor partijen die een tijdelijke oplossing zoeken tot hun gecontracteerde vermogen wordt bijgesteld naar de benodigde hoeveelheid. Bij het huren van een accu is de prijs € 8 tot € 12 per kWh opslag per maand.

Netbeheer- en transportkosten

Als de batterij wordt toegepast voor peak shaving, zullen de pieken in het elektriciteitsverbruik minder hoog zijn. Mogelijk kunnen de bedrijfswerkzaamheden dan binnen de huidige aansluiting of binnen een kleinere aansluiting uitgevoerd worden. Een kleinere aansluiting is goedkoper (minder netbeheer- en transportkosten).

Subsidies

Een batterij staat op de Energielijst onder code 251118 2026. Een batterij komt hiermee, onder voorwaarden, in aanmerking voor Energie Investerings Aftrek (EIA). Dit betekent dat je een extra bedrag ter grootte van 40% (2026) van het investeringsbedrag ten laste mag brengen van de winst. Zie voor meer informatie www.rvo.nl/eia.

Aanvullende informatie

Technische aspecten

Bij het selecteren van een batterij is het goed om te kijken naar de opslag (uitgedrukt in kWh) en de capaciteit (uitgedrukt in kW).

De opslag/capaciteit (bijvoorbeeld 40 kWh) betekent logischerwijs dat je 40 kWh kan opslaan in de batterij. Het vermogen (bijvoorbeeld 10 kW) betekent dat je per uur 10 kWh aan de batterij kunt onttrekken. De batterij kan vol- of leeglopen met een snelheid van maximaal 10 kWh per uur. Een volle batterij is dan in 4 uur leeg als maximaal wordt onttrokken.

Deze getallen kan je vergelijken met je eigen verbruik, bijvoorbeeld door te kijken naar hoeveel stroom je teruglevert en hoeveel stroom je verbruikt tijdens de daluren (wanneer er geen opwek is). Zo kan je een inschatting maken wat voor opslag en wat voor vermogen je nodig hebt.

Voorbeeld van opslag en capaciteit

Bedrijf A levert ‘s zomers 68 kWh terug. De teruglevering is verspreid tussen de uren 10:00 en 19:00 uur. Daarnaast is er ook nog opwek die direct wordt benut voor het eigen verbruik. Dit is ‘s zomers tussen 08:00 en 22:00 uur.

In eerste instantie lijkt een accu van 70 kWh nodig voor het opslaan van alle overige energie. Dit is echter alleen het geval wanneer deze 70 kWh ook weer opgemaakt wordt tijdens de momenten dat er geen zonopwek is.

Het verbruik van bedrijf A tijdens de daluren is gemiddeld ongeveer 5 kWh per uur. In totaal is dit tussen 22:00 en 08:00 uur dus 50 kWh. Dit betekent dat de accu van 70 kWh nooit volledig leeg zou gaan, omdat er ‘s nachts maar 50 kWh wordt verbruikt. Er blijft dus altijd 20 kWh in de accu zitten die overbodig is.

Een kleinere accu had in het geval van bedrijf A dus voldaan.

Bron: Stichting Stimular