Nederland staat bekend als waterland. Toch neemt het watertekort in ons land snel toe. Langdurige droogte, stijgende drinkwatervraag en druk op zoetwaterbronnen zorgen ervoor dat ook bedrijven steeds vaker met beperkingen door waterschaarste te maken krijgen. Bedrijven krijgen geen nieuwe aansluiting of kunnen de aansluiting niet vergroten. De Trias Aquatica helpt bedrijven om hun watergebruik stap voor stap te verduurzamen. Adviseur Stefan Romijn deelt het stappenplan met oplossingen bij watertekort in dit blog.
Oorzaken van watertekort in Nederland
De meest gebruikte bronnen van water voor bedrijven zijn drinkwater, grondwater en oppervlaktewater. Al deze bronnen staan onder druk, waardoor watertekort ontstaat. Belangrijke oorzaken van waterschaarste zijn toenemende droogte door klimaatverandering, vervuiling van het water en toenemende watervraag door woningbouw en datacenters. Op lokaal niveau kan watertekort ook ontstaan doordat het bestaande leidingnet geen uitbreiding toelaat, nieuwe grondwateronttrekkingen niet worden toegestaan of vergunningprocedures langdurig stil liggen.
Stappenplan: Trias Aquatica voor bedrijven
De Trias Aquatica sluit aan bij de stappen uit de Trias Energetica, die helpt bij het verminderen van energieverbruik. De Trias Aquatica is een stappenplan voor duurzaam watergebruik gebaseerd op verminderen, vervangen en hergebruiken. Door deze stappen te volgen, worden bedrijven minder kwetsbaar voor de gevolgen van waterschaarste.
Alle drie de stappen uit de Trias Aquatica zijn zinvol om watertekort tegen te gaan. Toch is de volgorde belangrijk. Water recyclen kost bijvoorbeeld vaak veel energie: door eerst water te besparen hoef je minder water te recyclen voorkom je onnodig energieverbruik. Daarom: eerst voorkomen, dan vervangen, dan verbeteren. Zo haal je maximale milieuwinst tegen minimale kosten én maak je je bedrijf waterrobuust voor de toekomst.
STAP 1: BEPERK het waterverbruik
Wat je niet gebruikt, hoef je niet te zuiveren of af te voeren. Ieder bedrijf kan water besparen met waterbesparend sanitair en door schoonmaak met weinig of zelfs helemaal geen water. Bedrijven die water in hun product gebruiken, kunnen op zoek naar waterloze alternatieven. Een zeepfabriek kan bijvoorbeeld de overstap maken van productie van vloeibare zeep naar soapbars.
Stap 2: Gebruik alternatieve waterbronnen
Niet elke toepassing vraagt om drinkwaterkwaliteit. Regenwater is geschikt voor het spoelen van toiletten, wassen van auto’s, besproeien van sportvelden of schoonmaak van vloeren in magazijnen of werkplaatsen. Voordat regenwater kan worden toegepast is meestal wel nodig om eerst te filteren. Regenwater mag niet overal zomaar worden toegepast: in productieruimtes voor voedsel- en drankbereiding of in de zorg gelden strenge hygiëne-eisen. Toch is soms meer mogelijk dan verwacht: Kleinstesoepfabriek in Leek reinigt tegenwoordig de ketels met gefilterd regenwater.
Stap 3: Recycle en zuiver gebruikt water
Zorg dat je het water dat je toch nog gebruikt, in ieder geval efficiënt wordt gebruikt. Bijvoorbeeld door het water zelf te zuiveren en intern te hergebruiken. Het vraagt meer techniek en energieverbruik, maar vermindert de waterinkoop en afvoer van afvalwater. Voorbeelden zijn het hergebruik van spoelwater in wasstraten en het aanleggen van helofytenfilters (rietvelden waar afvalwater doorheen geleid wordt).
Oplossingen voor watertekort in de keten
In de Trias Aquatica is als oplossing voor het toenemende watertekort alleen gekeken naar het directe waterverbruik op de eigen locatie van bedrijven (scope 1 en 2). Er is echter ook veel indirect waterverbruik in de keten (verborgen impact). Kleding (2.500 liter water voor een shirt) of voedsel (70% van wereldwijde waterverbruik) zijn bijvoorbeeld grote bronnen van waterverbruik. Sparta ging daarom in gesprek met hun leveranciers van bier en voetbalshirts om het waterverbruik in de keten te verminderen.
Over mij
Ik werk zeventien jaar bij Stichting Stimular. Als duurzaamheidscoach loop ik veel op bedrijventerreinen rond, waar ik bedrijven en ondernemerscollectieven help met de energietransitie, duurzame mobiliteit, verminderen van afval en grondstoffen (waaronder water), versterken van biodiversiteit en klimaatadaptatie. Hierbij zet ik vooral in op samenwerking tussen bedrijven en met stakeholders.
