Gebruik een interne CO2-prijs

Beschrijving

CO₂–beprijzing is het betalen voor de uitstoot van broeikasgassen. In deze maatregel lees je hoe je binnen het bedrijf een interne CO₂-prijs kunt toepassen ter ondersteuning van een klimaatneutrale bedrijfsvoering.

Wat is een interne CO₂-prijs?

Klimaatmaatregelen vragen om een investering, maar leveren op termijn juist besparingen op voor je organisatie. De meeste klimaatmaatregelen hebben dus een terugverdienmodel. Op de korte termijn is dit bedrijfseconomisch vaak niet interessant genoeg. Investeren in andere thema’s levert een hoger rendement op, waardoor investeringen in klimaat achterblijven. Dit is te weerleggen door de maatschappelijke kosten van CO₂ door te rekenen in de bedrijfsvoering.

Een interne CO₂-prijs is een fictieve belasting op de CO₂-uitstoot van je eigen organisatie. Hiermee reken je met een eerlijkere prijs voor de klimaatkosten van een activiteit (ook wel: schaduwprijs). Dit bedrag zorgt ervoor dat het gebruik van aardgas, grijze stroom, diesel en benzine duurder wordt. Dit leidt tot een snellere verschuiving naar duurzamere alternatieven. CO₂-beprijzing is effectief, efficiënt en rechtvaardig.

Een redelijke CO₂-prijs is € 250 – 400 per ton (2025). Lees onderaan meer over de achtergrond van CO₂-prijzen.

Door een interne CO₂-prijs te hanteren:

• Houd je rekening met de echte klimaatkosten
• Worden meer duurzame maatregelen genomen
• Stimuleer je innovatie
• Creëer je bewustwording voor de daadwerkelijke kosten
• Ben je voorbereid op een toekomstige CO₂-belasting
• Heb je een alternatief voor CO₂-compensatie

Twee toepassingen van interne CO₂-beprijzing

1. Houd rekening met een fictieve CO₂-prijs bij investeringsbeslissingen
   Een interne prijs verbindt een waarde aan de CO₂-uitstoot en laat zien hoe een duurzame investering zich verhoudt tot een niet-duurzame investering. Door de toekomstige kosten van klimaatschade nu al mee te nemen, worden vervuilende projecten duurder en wordt eerder geïnvesteerd in duurzame maatregelen. Hanteer voor langetermijninvesteringen een hogere CO₂-prijs. De overheid neemt de CO₂-prijs al mee bij grote infrastructurele aanbestedingen met de milieukostenindicator (MKI). CO₂ is hier een van de beprijsde milieueffecten.
2. Hanteer een interne belasting op CO₂-uitstoot
   Door een interne belasting op de CO₂-uitstoot (je footprint) te heffen, kun je de opbrengsten hieruit investeren in duurzame projecten. Je creëert hiermee eigenlijk een (extra) klimaatbudget of fonds. De belasting zelf is ook een prikkel om CO₂ te reduceren. Grotere bedrijven kunnen overwegen om hun verschillende bedrijfsafdelingen te belasten voor hun uitstoot.

Bepalen van de CO₂-uitstoot

Voor beide soorten toepassingen is een berekening van de CO₂-uitstoot nodig. Vraag voor inkoopkeuzes ketendata op bij leveranciers (denk aan LCA-, EPD-, MKI-gegevens). Maak voor het zelf berekenen van de CO₂-uitstoot van activiteiten gebruik van erkende meetmethodes zoals CO2emissiefactoren.nl of de Milieubarometer (zie ook maatregel Registreer milieugegevens en bepaal je milieuscore).

Toepasbaarheid

Het hanteren van een interne CO₂-prijs of -belasting is toepasbaar bij alle organisaties. De methodiek sluit aan op het huidige inkoopsysteem waar prijs de belangrijkste prikkel is. De beschikbaarheid van data over de CO₂-uitstoot is een randvoorwaarde voor de toepasbaarheid.

Milieuaspecten

Deze maatregel stimuleert investeringen die zorgen voor CO₂-reductie en verkort de route naar een klimaatneutrale bedrijfsvoering aanzienlijk.

Financiële aspecten

Het meenemen van een interne CO₂-prijs zorgt ervoor dat de berekende terugverdientijd van maatregelen lager wordt en maatregelen eerder rendabel worden. Door een interne CO₂-prijs toe te passen wegen de klimaatschadekosten mee in de investeringen. Ook met een interne CO₂-belasting worden investeringen eerder genomen. Met beide toepassingsvormen houd je zo rekening met het prijskaartje dat de komende jaren aan CO₂-uitstoot zal worden gehangen.

Rekenen met een interne CO₂-prijs is ook goed voor de maatschappij omdat daarmee kosteneffectief gewerkt wordt aan CO₂-reductie. Je kunt rekenen met een interne CO₂-beprijzing ook zien als rekening houden met toekomstige stijgende energie- en CO₂-kosten.

Stimular stelt als prijs voor: € 150 tot € 400 per ton CO₂ (2025). Je kunt voor een lagere of hogere prijs kiezen, afhankelijk van je doel:

• € 75 – 150: hiermee ben je voorbereid op toekomstige wetgeving
• € 250 – 400 per ton: een realistische prikkel om de Parijs-doelen te halen
• € 400 – 1000+ per ton: neemt de geschatte klimaatschade mee

Bronnen: Gecombineerde bronnen, o.a. NEa (2025), onderzoeken CE Delft (2022), IPCC (2022) en EPA (2023).

Aanvullende informatie

In de pas met internationale doelen

De CO₂-prijs kan op verschillende manieren worden bepaald. Doorgaans gaat het om een ‘tipping point’ prijs: de prijs die nodig is om (voldoende) reductiemaatregelen te nemen. Onderzoek van de ‘Carbon Pricing Leadership Coalition’ is uitgekomen op een prijs van 60-120 dollar nodig per uitgestoten ton CO₂ om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Een prijs gebaseerd op externe kosten reflecteert de schade van CO₂ op de maatschappij. Deze prijzen komen vaak (veel) hoger uit, tot wel € 900 per ton CO₂.

Nederlands overheid en CO₂-belasting

Als de Nederlandse overheid een CO₂-belasting zou hanteren, kunnen de opbrengsten ingezet worden om maatregelen (bijvoorbeeld met subsidies) te stimuleren. Op dit moment is er nog geen externe CO₂-prijs voor bedrijven. Alleen grote energie-intensieve bedrijven betalen nu binnen het emissiehandelssysteem (ETS-bedrijven) een prijs voor hun uitstoot door de handel in emissierechten van € 100 per ton CO₂ (prijspeil 2026, Nederlandse Emissieautoriteit). Nederland werkt wel aan een uniforme prijs voor CO₂. Een dergelijke CO₂-heffing zal de komende jaren in ieder geval niet voor het midden- en kleinbedrijf gelden.

Er is ook verkennend onderzoek naar het belasten van luchtvervuiling: fijnstof, stikstofoxiden (NO_x) en zwaveldioxide (SO₂).

CO₂-beprijzing is geen compensatie

CO₂-beprijzing is fundamenteel anders dan compenseren. Bij compenseren stroomt het geld direct naar projecten waar vervolgens daadwerkelijk CO₂ gereduceerd wordt. Bij externe CO₂-beprijzing gaat het geld naar de overheid. Indirect kan dit weer terugstromen naar reductieprojecten bijvoorbeeld via subsidieregelingen. Het doel van een interne CO₂-beprijzing is om directe maatregelen binnen het bedrijf zelf te stimuleren door uitstoot (fictief óf met een fonds) te belasten. Interne CO₂-beprijzing kan als alternatief dienen voor de meer passieve compensatiemaatregel. Lees meer over CO2-compensatie.

Bronnen: “EPA 2023”: https://www.epa.gov/system/files/documents/2023-12/epa_scghg_2023_report_final.pdf, IPCC 2022, Klimaatplein, Klimaatverbond, PWC, CPB, MVO Nederland, CE Delft