Laad elektrische voertuigen slim op

Het rijden met elektrische auto’s wordt steeds normaler, waardoor het opladen ook steeds vaker nodig is. Door slim laden kunnen het beschikbaar (groen) vermogen en de verbruikskosten worden geoptimaliseerd. Zo worden laadsessies goedkoper en groener. Daarnaast vallen laadsessies beter in lijn met de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld door gevraagde vermogens van laadpalen tijdelijk te verlagen als de warmtepomp extra vermogen vraagt.

Beschrijving

Slim laden van een elektrische auto

Voor het opladen van elektrische voertuigen is veel vermogen nodig. Bedrijven en organisaties kunnen hierdoor tegen grenzen van hun gecontracteerde vermogen aanlopen. Door laadpalen in een overkoepelend systeem samen te brengen, kunnen laadpalen slim aangestuurd worden. Dit biedt veel voordelen, zoals het optimaliseren van het gebruik van het gecontracteerde vermogen. Daarnaast kan zo’n systeem sturen op beschikbaarheid van zelf opgewekte, groene energie en goedkope momenten. Hierdoor worden laadsessies goedkoper en groener. Ook kunnen veelgebruikte voertuigen prioriteit krijgen boven minder gebruikte voertuigen.

De meeste elektrische auto’s hebben een laadvermogen van 11kW of hoger. Door slim te laden kan onder andere het gevraagde vermogen dynamisch worden geregeld. Op basis van beschikbare energie en energieprijzen wordt het geleverde vermogen aangepast. Is er veel overschot aan zonne-energie, dan wordt het maximale vermogen geleverd. Is er weinig of geen zonne-energie en zijn de prijzen hoog? Dan wordt vermogen afgeschaald.

Slimme laadvoorzieningen houden rekening met de gewenste acculading op het ingestelde moment. Zo wordt de optimale laadcurve in dat tijdsbestek berekend en uitgevoerd. Daarnaast zorgt load-balancing ervoor dat het gevraagde vermogen nooit hoger wordt dan de installatie aankan of het gecontracteerde vermogen overschrijdt.

Op deze manier kan vaker groene energie worden gebruikt voor het opladen van elektrische voertuigen. Daarnaast ontlast deze manier van laden het energienet, wat netcongestie en transportschaarste tegengaat.

Toepasbaarheid

Voorwaarden voor slim laden

Bij moderne laadunits is slim laden vaak geïntegreerd in de softwarematige aansturing (via online dashboard of app). Afhankelijk van de compatibiliteit met andere meetsystemen wordt in de laadpaal rekening gehouden met de genoemde factoren. Het is belangrijk voor aanschaf van de laadvoorziening te bepalen of koppeling met andere systemen mogelijk is. Laadunits die zelf niet slim kunnen laden, kunnen soms door externe regelapparatuur worden verslimd. De mogelijkheden verschillen per merk en type laadunit. Daarnaast is een dynamisch energiecontract noodzakelijk om te kunnen sturen op flexibele energieprijzen. Bekijk tip Kies de juiste zakelijke laadpaal voor je bedrijf voor meer informatie over soorten oplaadpunten.

Slim laden bij AC-en DC-laadpunten

Slim laden kan het gebruik van beschikbare en duurzame energie bij zowel AC- als DC-laadpunten maximaliseren. Bij AC-laadpunten is de flexibiliteit groot doordat voertuigen vaak langdurig aangesloten zijn. Hierdoor kunnen laadsessies worden afgestemd op beschikbare capaciteit en lage energiekosten. Bij DC-laadpunten is de laadduur korter en ligt de focus vaak op snel laden. Slim laden blijft belangrijk om laadvermogens af te stemmen op beschikbare zonne-energie, netcapaciteit en andere energieverbruikers. Belangrijke processen (zoals het snel kunnen opladen van een voertuig) kunnen prioriteit krijgen. Zo kunnen AC-laadpunten bijvoorbeeld tijdelijk minder vermogen krijgen zodat vermogen vrijkomt voor een DC-lader. Na de snellaad-sessie kunnen AC-laadpunten weer vol vermogen krijgen.

Ook is slim laden belangrijk voor zwaar transport. Doordat vrachtwagens in laadsessies vaak veel energie en vermogen nodig hebben, is het noodzakelijk om hiervoor de juiste momenten te kunnen benutten en vermogens flexibel te kunnen sturen.

Voorbeeld laadcombinaties en -prioriteit

Op grotere laadpleinen met meerdere, verschillende laadmogelijkheden is (onderlinge) slim laden nuttig. Onderstaand voorbeeld ter illustratie.

Er 130 kW beschikbaar (groen) vermogen. Op dat moment worden 3 voertuigen geladen:

2x AC-laden met 11kW vermogen

1x DC-laden met 120kW vermogen

Het totale, maximaal gevraagde vermogen door de voertuigen (142 kW) is nu niet volledig beschikbaar. De beschikbare energie moet door slimme sturing op de gewenste manier worden verdeeld.

Heeft de DC-lader 100% prioriteit, dan krijgt deze 120kW vermogen. 10kW vermogen blijft over voor de AC-laders, die naar elk gewenste ratio kan worden verdeeld. Een AC-lader met bijvoorbeeld 80% prioriteit krijgt nog 8KW vermogen, de andere dan de overige 2kW. Gelijkmatige verdeling is uiteraard ook mogelijk.

Milieu aspecten

Het milieuvoordeel van slim laden

Slim laden zorgt ervoor dat zoveel mogelijk (zelf opgewekte) groene energie wordt geladen wanneer deze beschikbaar is. Hierdoor kan de gemiddelde energie voor elektrische voertuigen gemakkelijker vergroend worden zonder dat hier externe opslag voor nodig is. Dit reduceert de (vervuilende) productie van batterijen ten behoeve van elektra opslag.

Daarnaast kan slim laden ervoor zorgen dat bijvoorbeeld elektrificatie van de verwarming mogelijk blijft. De laadpalen kunnen dan namelijk worden afgeschaald op het moment dat de warmtepomp meer vermogen nodig heeft.

Door slim laden komt gelijktijdige vraag naar elektrisch vermogen minder vaak voor. Hierdoor kan het huidige energienet efficiënter benut worden en is (lokale) verzwaring van het energienet in mindere mate of helemaal niet nodig. Dit bespaart op de vervuilende winning, verwerking en verplaatsing van benodigde grondstoffen.

Financiële aspecten

Kosten en terugverdientijd laadpaal

De aanschaf van AC-laadpalen liggen tussen de € 800,- en € 4.000,- (ex. installatie) afhankelijk van het aantal laadcontacten op de paal. DC-laders kosten tussen de € 10.000,- en € 45.000,- (ex. installatie) afhankelijk van het aantal laadcontacten en het maximale vermogen per laadcontact. Prijsverschil in aanschaf tussen ‘domme’ en ‘slimme’ laadpalen is er niet of nauwelijks. Wel kunnen de abonnementskosten voor de aansturingssoftware iets hoger zijn. Dit hangt af van het aantal laadpalen en gebruikte functionaliteiten. Zo’n € 180,- tot € 240,- per (slim) laadpunt per jaar is gangbaar

Slim laden zorgt voor een verschuiving van de energievraag naar groene en goedkope momenten. Als vooral vanuit eigen opgewekte groene stroom geladen kan worden, is de winst het grootst. Gemiddeld kan ongeveer tussen de € 0,07 – € 0,25 per geladen kWh worden bespaard op de inkoopprijs (gebaseerd op gemiddelde stroomprijzen 2025). Per elektrische auto met een verbruik van 1 kWh per 6 km en een kilometrage van 20.000 is de besparing op laadkosten jaarlijks zo’n € 230,- tot €830,-. Deze bedragen zijn extra marge als de stroom wordt verkocht aan een externe partij, zoals bezoekers die bij het bedrijf hun elektrische voertuig opladen.

Subsidies: SPRILA en ERE’s

Sinds 2026 kun je door voertuigen te laden met stroom uit jouw aansluiting ERE’s (emissiereductie-eenheden) genereren. Deze eenheden kun je verkopen aan brandstofleveranciers die daarmee CO₂-verplichtingen kunnen vervullen. Hierdoor wordt het verdienmodel en terugverdientijd voor iedere laadpunt gunstiger. Geladen energie die aantoonbaar groen is, genereert meer ERE’s dan energie die niet aantoonbaar hernieuwbaar is. Doordat slim laden rekening kan houden met beschikbare, hernieuwbare energie kan je het aandeel geladen groene energie vergroten. Hierdoor kan je dus meer ERE’s genereren uit dezelfde geladen energie. Om ERE’s te kunnen verkopen moeten laadpalen wel beschikken over een MID-gecertificeerde meter. Lees meer op Lees meer op RVO: Hernieuwbare energie voor vervoer

Oplaadpunten komen, onder voorwaarden, in aanmerking voor de Subsidieregeling Private Laadinfrastructuur bij bedrijven (SPRILA). De hoogte van het subsidiebedrag is afhankelijk van de soort laadpaal, laadinfrastructuur en mogelijke combinatie met de aanschaf van een batterij. In 2026 is een totaal budget van € 87,5 miljoen beschikbaar. Kijk voor meer informatie op de website van het “RVO: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/laadinfrastructuur/sprila-aanschaf

Bron: Stichting Stimular, RVO, CBS