Het rijden met elektrische auto’s wordt steeds normaler waardoor het opladen hiervan ook steeds vaker gebeurt. Hierdoor wordt het energienet ook steeds zwaarder belast. Slim laden zorgt ervoor dat er meer voertuigen opgeladen kunnen worden zonder dat het net overbelast raakt.
Beschrijving: Slim laden van een elektrische auto
Voor het opladen van elektrische voertuigen is relatief veel vermogen nodig. De meeste elektrische auto’s hebben een laadvermogen van 11kW of hoger. Door slim te laden kan het gevraagde vermogen dynamisch worden geregeld. Op basis van beschikbare energie en energieprijzen wordt het geleverde vermogen aangepast. Is er veel overschot aan zonne-energie, dan wordt het maximale vermogen geleverd. Is er weinig of geen zonne-energie en zijn de prijzen hoog? Dan wordt het vermogen afgeschaald.
Slimme laadvoorzieningen houden rekening met de gewenste acculading op het ingestelde moment. Zo wordt de optimale laadcurve in dat tijdsbestek berekend en uitgevoerd. Daarnaast zorgt load-balancing ervoor dat het gevraagde vermogen nooit hoger wordt dan de installatie aankan of het gecontracteerde vermogen overschrijdt.
Op deze manier kan er vaker groene energie worden gebruikt voor het opladen van elektrische voertuigen. Daarnaast ontlast deze manier van laden het energienet, wat netcongestie en transportschaarste tegengaat.
Toepasbaarheid: Voorwaarden voor slim laden
Bij moderne laadunits is slim laden vaak geïntegreerd in de softwarematige aansturing (via online dashboard of app). Afhankelijk van de comptabiliteit met andere meetsystemen kan er rekening worden gehouden met de genoemde factoren. Het is belangrijk dit voor aanschaf van de laadvoorziening te bepalen. Oudere laadunits die geen slimme aansturing hebben geïntegreerd, kunnen in sommige gevallen door externe apparatuur worden aangestuurd. De mogelijkheden verschillen per merk en type laadunit. Daarnaast is een dynamisch energiecontract noodzakelijk om te kunnen sturen op flexibele energieprijzen. Bekijk tip Kies de juiste zakelijke laadpaal voor je bedrijf voor meer informatie over verschillende soorten oplaadpunten.
AC-laadpunten en slim laden
Meestal is er op AC-laadpunten de grootste winst te behalen met slimme aansturing. Doordat AC-laadsessies vaak meerdere uren duren en pas over langere tijd afgekoppeld worden, kan er flexibeler worden omgegaan met beschikbare energie capaciteiten die per moment verschillen. Ook is het mogelijk om de beschikbare energie gelijkmatig te verdelen bij meerdere, gelijktijdige laadsessies. Hierdoor worden voertuigen zo groen mogelijk geladen en wordt er op minder groene, duurdere momenten minder energie ingekocht.
DC-laadpunten en slim laden
Bij DC-laadsessies (snelladen) is de prioriteit vaak om zo snel mogelijk, zoveel mogelijk energie de accu in te sturen. Vaak zijn deze laadsessies korter dan een uur. Daarom zijn deze laadpunten minder geschikt om rekening te houden met dynamische prijzen, die per uur verschillen. Toch kan slimme aansturing hier van belang zijn. Er kunnen momenten zijn dat er veel zonne-energie beschikbaar is, waardoor een DC-lader meer energie kan leveren en dus sneller kan laden. Als zonne-energie niet beschikbaar is kan het maximale vermogen worden afgeschaald, zodat bijvoorbeeld het gecontracteerd vermogen niet wordt overschreden.
Voor het laden van zwaardere voertuigen zoals vrachtwagens geeft deze flexibiliteit veel voordelen. Zeker met transportschaarste op het energienet is slimme aansturing vaak noodzakelijk omdat niet op alle momenten van de dag (genoeg) laadvermogen beschikbaar is. Zo kan het zijn dat tijdens openingstijden minder vermogen beschikbaar is omdat het vastgoed nog energie verbruikt. Ook is het mogelijk dat er op bepaalde momenten veel overtollig opgewekte stroom beschikbaar is vanaf de zonnepanelen installatie. Op basis hiervan kan het laadvermogen worden verhoogd, waardoor er relatief meer groene stroom geladen wordt en er minder energie hoeft worden ingekocht.
Laadcombinaties en -prioriteit
Op grotere laadpleinen met meerdere, verschillende laadmogelijkheden is (onderlinge) slimme aansturing ook nuttig. Zo heeft een DC-lader vaak prioriteit over een AC-lader omdat het belang van een zo kort mogelijke laadsessie groter is dan bij AC-laadpunten. Met slimme aansturing kun je de beschikbare energie volgens ingestelde prioriteiten leveren aan de aangesloten voertuigen. Onderstaand een voorbeeld ter verduidelijking.
Op een bepaald moment is er 130 kW beschikbaar (groen) vermogen. Op hetzelfde moment worden 3 voertuigen geladen:
2x AC-laden met 11kW vermogen
1x DC-laden met 120kW vermogen
Het totale, maximaal gevraagde vermogen door de voertuigen is nu niet volledig beschikbaar. De beschikbare energie moet door slimme sturing op een juiste manier worden verdeeld.
Heeft de DC-lader 100% prioriteit, dan wordt in bovenstaand geval nog steeds 120kW beschikbaar gesteld voor de DC-lader. 10kW vermogen blijft over voor de AC-laders, die naar elk gewenste ratio kan worden verdeeld. Als de AC-laders onderling ook zijn geprioriteerd kan een lader met hogere prioriteit nog 10kW vermogen krijgen en wordt de lader met lagere prioriteit tijdelijk gepauzeerd. Of een AC-lader met 80% hoge prioriteit krijgt nog 8KW vermogen. De lader met minste prioriteit krijgt dan de overige 2kW. Gelijkmatige verdeling is uiteraard ook mogelijk.
Milieuaspecten: Het milieuvoordeel van slim laden
Slim laden zorgt ervoor dat zoveel mogelijk groene energie wordt geladen wanneer deze beschikbaar is. Hierdoor kan de gemiddelde energie voor elektrische voertuigen gemakkelijker vergroend worden zonder dat hier externe opslag voor nodig is. Dit reduceert de (vervuilende) productie van batterijen ten behoeve van elektra opslag.
Daarnaast kan slimme aansturing er indirect voor zorgen dat bijvoorbeeld elektrificatie van het gasverbruik mogelijk blijft. De laadpalen kunnen dan namelijk worden afgeschaald op het moment dat de warmtepomp meer vermogen nodig heeft.
Door slimme aansturing is er minder gelijktijdige vraag naar elektrisch vermogen. Hierdoor kan het huidige energienet efficiënter benut worden en is (lokale) verzwaring van het energienet in mindere mate of helemaal niet nodig. Dit bespaart op de vervuilende winning, verwerking en verplaatsing van benodigde grondstoffen.
Financiële aspecten: Kosten en terugverdientijd laadpaal
De aanschaf van AC-laadpalen liggen tussen de € 800,- en € 4.000,- (ex. installatie) afhankelijk van het aantal laadcontacten op de paal. DC-laders kosten tussen de € 10.000,- en € 45.000,- (ex. installatie) afhankelijk van het aantal laadcontacten en het maximale vermogen per laadcontact. Prijsverschil in aanschaf tussen ‘domme’ en ‘slimme’ laadpalen is er niet of nauwelijks. Wel kunnen de abonnementskosten voor de aansturingssoftware per maand iets hoger zijn. Dit hangt af van het aantal laadpalen en gebruikte functionaliteiten. Zo’n € 15,- tot € 20,- per (slim) laadpunt per maand is gangbaar.
Slim laden zorgt voor een verschuiving van de energievraag naar groene en goedkope momenten. Als er vooral vanuit eigen opgewekte groene stroom geladen kan worden, is de winst het grootst. Gemiddeld kan er ongeveer tussen de € 0,07 – € 0,25 per geladen kWh worden bespaard op de inkoopprijs (gebaseerd op gemiddelde stroomprijzen 2025). Per elektrische auto met een verbruik van 1 kWh per 6 km en een kilometrage van 20.000 is de besparing op laadkosten jaarlijks zo’n € 230,- tot €830,-. Deze bedragen zijn extra marge als de stroom wordt verkocht aan een externe partij.
Subsidies: SPRILA en ERE’s
Sinds 2026 kun je geladen stroom omzetten naar ERE’s (emissiereductie-eenheden). Deze eenheden kunnen verkocht worden aan brandstofleveranciers om hun CO₂-verplichtingen te vervullen. Hierdoor wordt het verdienmodel en terugverdientijd voor iedere laadpunt gunstiger. Laadpalen moeten wel beschikken over een MID-gecertificeerde meter. Lees meer op “RVO: Hernieuwbare energie voor vervoer”:https://www.rvo.nl/onderwerpen/bio-energie/hernieuwbare-energie-vervoer
Oplaadpunten komen, onder voorwaarden, in aanmerking voor de Subsidieregeling Private Laadinfrastructuur bij bedrijven (SPRILA). De hoogte van het subsidiebedrag is afhankelijk van de soort laadpaal, laadinfrastructuur en mogelijke combinatie met de aanschaf van een batterij. In 2026 is er een totaal budget van € 87,5 miljoen beschikbaar. Kijk voor meer informatie op de website van het “RVO”: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/laadinfrastructuur/sprila-aanschaf
Bron: Stichting Stimular, RVO, CBS