Verminder vliegverkeer

Vliegen staat al jaren bekend als een van de meest vervuilende vormen van vervoer. Minder zakelijk vliegen heeft een grote impact op de CO₂-voetafdruk van je organisatie.

Beschrijving

Hoe organisaties hun vliegreizen kunnen verminderen.

Vliegverkeer veroorzaakt geluidsoverlast en luchtvervuiling en draagt bij aan het broeikaseffect. Met name kortere vluchten hebben een relatief hoge CO₂-uitstoot per kilometer t.o.v. andere vervoermiddelen. Vooral tijdens het opstijgen en landen wordt er veel brandstof verbruikt. Langere vluchten zijn per kilometer daarom gunstiger, maar hebben vanwege de grote afstand in totaal wel een veel grotere, absolute CO₂-uitstoot per vlucht.

Uit cijfers van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) blijkt dat ongeveer 5% van de Nederlandse bevolking zakelijk vliegt. Deze relatief kleine groep is verantwoordelijk voor ruim 30% van alle vliegreizen die in Nederland worden gemaakt. In 2024 stootte de Nederlandse luchtvaartsector in totaal 10,5 miljard kilo CO₂ uit. Hiervan was meer dan 3 miljard kilo CO₂ afkomstig van zakelijke vluchten.

Sinds de coronapandemie is de jaarlijkse uitstoot lager dan daarvoor, al wordt het verschil ieder jaar weer kleiner.

In veel organisaties is een beleid ten aanzien van zakelijke vliegreizen steeds gebruikelijker: er wordt alleen gevlogen als het echt noodzakelijk is. Verminderen van vliegverkeer doe je als volgt:

1. Eérst preventie, dat wil zeggen minder het vliegtuig nemen. Alternatieve mogelijkheden om elkaar te ontmoeten zijn bijv. videoconferenties en internetmeetings. Deze maatregel is verreweg het meest effectief en verdient altijd de voorkeur.

1. Stel CO₂-budgetten per medewerker of afdeling in en reduceer per jaar. Hierdoor wordt de noodzaak van iedere vlucht extra beoordeeld en worden keuzes bewuster gemaakt. Beloon op gepaste manier de vermindering van de CO₂-footprint.

1. Overweeg een alternatief. Voor korte afstanden naar bijv. Parijs, Londen, Berlijn en Frankfurt biedt de trein een goed alternatief. De klimaatimpact per passagier van Europese vliegreizen is gemiddeld tussen de 6x en 8x hoger dan diezelfde reis met de trein. De reistijd ontloopt elkaar nauwelijks, treinreizen geeft minder stress en er kan gewerkt worden tijdens de reis.

1. Vlieg altijd direct. Opstijgen en dalen kosten de meeste brandstof. Door direct te vliegen wordt dit tot een minimum beperkt.

1. Combineer reizen waar mogelijk. Door bewust en slim te plannen kunnen totale vluchtafstanden significant worden verkort en daarmee de uitstoot worden verminderd.

1. Kies voor de vlucht met de minste impact. Hoe efficiënt een vlucht wordt uitgevoerd, qua passagiers en belading, bepaalt met name de CO₂-uitstoot per passagier. Het type en de leeftijd van het toestel spelen ook een rol. Er is een jaarlijkse “Airline Index (AAI)”: https://www.atmosfair.de/en/atmosfair_airline_index waarin 125 luchtvaartmaatschappijen (lijndiensten en charters) met elkaar vergeleken worden op het gebied van CO₂-efficiëntie. De verschillen tussen de beste en de slechtst presterende luchtvaartmaatschappij lopen op tot zo’n 70% in CO₂-uitstoot.

1. Compenseer de uitstoot van zakelijke vluchten. Compensatie is geen oplossing voor klimaatverandering maar kan de effecten van zakelijk vliegen wel verminderen. Projecten kunnen bijvoorbeeld planting van bomen aanbieden, die tijdens de levensduur CO2 opnemen. Sommige aanbieders plegen greenwashing door bebossing aan te bieden die al is geplant. Zorg daarom dat de compensatie een keurmerk heeft zoals de ‘Gold Standard’.

Toepasbaarheid

Voor ieder bedrijf en organisatie met zakelijk vliegverkeer.

Milieu aspecten

Door minder te vliegen draag je bij aan de vermindering van geluidsoverlast, luchtvervuiling en CO₂-uitstoot. De CO₂-uitstoot van een regionale vliegkilometer per persoon is gemiddeld 0,297 kg/km, van een personenwagen op benzine 0,220 kg/km, van een elektrische personenwagen 0,05 kg/km en trein 0,02 kg/km. Langere vluchten zijn per kilometer gunstiger (in Europa 0,200 kg/km, mondiaal 0,147 kg/km), maar hebben vanwege de grote afstand een forse CO₂-uitstoot per vlucht.

Financiële aspecten

Minder vliegverkeer zorgt ervoor dat de reiskosten afnemen. Wel kunnen er kosten zijn voor alternatieven, zoals videoconferencingsystemen. Bij een alternatief vervoermiddel, bijv. de trein, kunnen de reiskosten hoger zijn dan met het vliegtuig. Bij de trein verdienen deze eventuele meerkosten zich terug, doordat er gewerkt kan worden. Treinabonnementen kunnen daarnaast een flinke besparing opleveren. Daarnaast is de verwachting dat Europese wetgeving er in de toekomst voor gaat zorgen dat vliegen zwaarder wordt belast vanwege de grote milieu-impact en dus duurder wordt.

Het daadwerkelijke vliegen is sneller dan elk ander vervoermiddel, maar vergeet niet om de check-in tijd mee te rekenen: parkeren (of laten afzetten), bagage, douane, wachten bij de gate en taxitijden.

Bron: “Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM)”:https://www.kimnet.nl/documenten/2021/11/23/zakelijk-vliegen-de-reiziger-de-reizen-de-motieven-en-de-vooruitzichten, CBS, RVO, Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum, “Natuur & Milieu”: https://natuurenmilieu.nl/ , “Gold Standard”:https://www.goldstandard.org/