Voorkom volledig opwarmen/afkoelen van water in batch-sterilisatieproces

Beschrijving

Installeer buffervaten aan om het warme en koude water in een batch-sterilisatieproces gescheiden te houden. Op deze manier wordt voorkomen dat het water volledig moet opwarmen en volledig moet afkoelen.

Batch-sterilisatieproces in de voedingsmiddelenindustrie

Om de houdbaarheid van levensmiddelen te verlengen vindt sterilisatie plaats. Bij het sterilisatieproces worden de levensmiddelen eerst verhit en vervolgens gekoeld. Dit gebeurt in batches en vindt plaats in autoclaven (horizontale cilinders). Voor iedere sterilisatie wordt sproeiwater onder uit de autoclaaf in de warmtewisselaar opgewarmd. Een aardgasgestookte stoominstallatie wekt de stoom op om het water op te warmen. Na de verhitting komt het sproeiwater opnieuw in de warmtewisselaar en wordt nu gekoeld voor de tweede stap van de sterilisatie. Een elektrische koelmachine zorgt voor levering van koude aan het koelwaternet. Na de verkoeling van de levensmiddelen in de autoclaven wordt het koude sproeiwater weer in de warmtewisselaar opgewarmd voor de volgende batch.

Buffervaten bij autoclaaf

Schaf buffervaten aan om het warme en koude water gescheiden te houden. Op deze manier wordt voorkomen dat het water volledig moet opwarmen en volledig moet afkoelen. De buffervaten moeten worden voorzien van een aanvoer- en retourleiding en aangesloten worden op de onderkant van de autoclaven. Twee pompen zorgen voor de aanvoer- en afvoer van het sproeiwater tussen de buffervaten en de autoclaven. In elke nieuwe sterilisatiebatch is het nog relatief warme water opnieuw voor verhitting in te zetten en het relatief koude water opnieuw voor koeling. Voor naverwarming en nakoeling van het sproeiwater is minder stoom en koelwater nodig.

Toepasbaarheid

Deze maatregel is toepasbaar in situaties waar (nog) geen gebruik wordt gemaakt van buffers en waar de inhoud van het sterilisatievat ten minste 100 liter is.

Milieuaspecten: wat besparen buffervaten?

Deze maatregel bespaart op het gasverbruik van de stoominstallatie en op het elektriciteitsverbruik van de elektrische koelmachine. Naar schatting bespaart dit per 5.000 batches 13.900 m³ gas en 30.500 kWh per jaar (bron: EML 2023).

Financiële aspecten

Wat kosten buffervaten?

Een warmtewisselaar kost naar schatting € 68.000 (materiaal) + € 14.000 (arbeid). Deze maatregel verdient zich binnen vijf jaar terug als er meer dan 3.500 batches per jaar zijn. Bron: EML 2023. Hierbij is gerekend met € 0,21 per kWh en € 1,16 per m³ aardgas (excl. BTW).

Aanvullende informatie

Erkende maatregel voor energiebesparing

De Omgevingswet schrijft voor dat locaties die aan bepaalde voorwaarden voldoen verplicht zijn rendabele energiebesparende maatregelen (met een terugverdientijd van 5 jaar of minder) uit te voeren. Deze maatregel is (onder voorwaarden) rendabel ofwel erkend. Lees meer in de maatregel Voldoe aan (erkende) maatregelen uit Omgevingswet. Op de website van RVO downloadt je de volledige Erkende maatregelenlijst met de technische en economische randvoorwaarden.

Energiezuinige technieken moeten goed beheerd worden om te besparen wat mogelijk is. Zo moeten installaties goed ingeregeld, beheerd en onderhouden worden. Dit heet doelmatig beheer en onderhoud (DBO). Daarom heeft de overheid in iedere erkende energiemaatregel aangegeven welke DBO-actie nodig is om de maatregel optimaal te laten functioneren. Beoordeel jaarlijks of de techniek nog goed functioneert. Lees meer in maatregel Jaarlijks doelmatig beheer en onderhoud van (erkende) energiemaatregelen.

Bronnen: Stichting Stimular, Erkende Maatregelenlijst 2019, Erkende Maatregelenljst 2023 en Informatiebank