Stimular werkt met drie bedrijven aan een circulair businessmodel. Twee van hen, Widek (fietsstoeltjes) en EQ-Store (bedrijfskleding), delen hun aanpak en de knelpunten waar ze tegenaan lopen. Adviseur Stefan Romijn ondersteunt beide bedrijven bij hun onderzoek om circulair te ondernemen.
Widek: repareren en grondstoffen hergebruiken
Widek uit Krimpen aan den IJssel produceert Qibbel fietsstoeltjes en levert deze aan groothandels. Het bedrijf minimaliseert de hoeveelheid afval door te repareren en grondstoffen terug het proces in te brengen.
Nauwelijks afval bij de productie
Jeroen van Dijk vertelt hoe zij zorgen dat er zo min mogelijk afval vrijkomt, zowel bij de productie als daarna. “De grondstoffen, zoals verschillende kunststoffen, krijgen we aangeleverd. Vervolgens maken wij hier in eigen huis de Qibbel fietsstoeltjes van, onder andere door middel van spuitgieten. Bij dit proces komt in principe geen afval vrij. Er is wat snijafval, dat direct weer terug het proces ingaat. Uiteraard kan er wel eens iets misgaan in de productie, maar als bijvoorbeeld de kleur afwijkt, kunnen we de grondstof weer vermalen en in het proces terugbrengen.”
Eerst repareren, dan pas vervangen
Ook na levering probeert Widek de afvalstromen te beperken: “Als een product kapot is, dan kiezen we in principe altijd voor reparatie. Veel problemen zijn eenvoudig zelf op te lossen, door een onderdeel te vervangen. Dit onderdeel sturen we dan op. Als het probleem complexer is, kan het product retour worden gestuurd zodat wij de reparatie kunnen uitvoeren. Alleen als ook dat niet lukt, zorgen we uiteraard voor een vervangend product.”
De grootste uitdaging: het einde van de gebruiksduur
De grootste uitdaging zit aan het einde van de gebruiksduur bij de klant: “We zouden graag de afgedankte Qibbels terug ontvangen, zodat we deze weer kunnen repareren of verwerken in een nieuw product. Dit is een logistieke uitdaging, ook omdat wij zelf niet rechtstreeks aan de gebruikers leveren, maar aan groothandels. Daarnaast zijn de verzendkosten voor retourzending al ongeveer zo hoog als de inkoopkosten voor nieuw materiaal. En dan moet je daarna nog allerlei stappen doorlopen voordat de grondstoffen weer in het proces gebracht kunnen worden, waaronder het uit elkaar halen en schoonmaken. Een circulair stoeltje zou dus al snel veel duurder worden dan een stoeltje van nieuwe grondstof. Met Stimular onderzoeken we daarom wat toch nog mogelijk is om het product nog een stap circulairder te maken.”
EQ-Store: circulaire bedrijfskleding
Al vele jaren helpt Stefan helpt Nel en Filip van ‘t Hof uit Spijkenissen met het verduurzamen van hun bedrijven. Daarbij keken ze vooral naar het gebouw en het energieverbruik daarvan (energiebesparing, eigen opwek, aardgasvrij), al zaten er in hun nieuwbouwpand ook al diverse circulaire elementen. Na de verkoop van hun machineverhuurbedrijf richt Nel zich voornamelijk op EQ-Store, specialist in bedrijfskleding en persoonlijke beschermingsmiddelen. Nu zetten ze samen de volgende stap, op weg naar circulaire bedrijfskleding.
Knelpunten bij circulaire kleding
Er bestaan de nodige initiatieven rondom circulaire kleding, al loopt dat soms behoorlijk moeizaam. Voor bedrijfskleding is circulariteit nog een stukje ingewikkelder. De volgende knelpunten doen zich voor:
- Bedrijfskleding is vaak zo vies dat direct hergebruik onmogelijk is. Je kunt wel wat omlaag op de R-ladder en aan recycling denken. Dit geldt zeker voor de industriële sectoren, een belangrijk deel van de klanten van EQ-Store.
- De fiscale druk om bedrijfskleding van een logo en/of bedrijfsnaam te voorzien. Alleen met logo is de bedrijfskleding fiscaal aftrekbaar. Dit om te voorkomen dat medewerkers de kleding ook thuis dragen (dikke overalls, uniformen, labjassen enzovoort zijn uitgezonderd). Dit logo is niet of zeer lastig te verwijderen (kleding was je immers vaak), en dat maakt het ook onmogelijk om de kleding elders opnieuw te gebruiken. EQ-Store heeft het verwijderen van de opdruk al vaker geprobeerd, maar dat is nooit gelukt. Aanpassing van de fiscale regels zou dus kunnen helpen om een stap te zetten naar meer hergebruik van dienstkleding.
Terugname en recycling als vervolg
Vooralsnog richt het onderzoek met Stimular zich op terugname van kleding en recycling tot nieuwe grondstof voor kleding, samen met de ketenpartners. In de zoektocht kwamen al mooie voorbeelden langs:
- Vodde (Tilburg) zamelt oude kleding in en stuurt die naar een (buitenlandse) fabriek. Daar vermalen ze de kleding tot pulp en maken ze er weer nieuw garen van. Vodde maakt daar vervolgens (circulaire) sokken van.
- In Amsterdam staat een circulaire textielfabriek, Brightfiber Textiles. Zij verwerken zelf oude kleding tot hoogwaardige vezels.
- Misschien is het een druppel op een gloeiende plaat, maar EQ-Store werkt voor de opdruk nu al met 100% gerecycled garen (Polyneon Green).
Ook aan de slag met circulair ondernemen?
Ondernemers in Provincie Zuid-Holland die willen onderzoeken hoe zij een lineair businessmodel kunnen aanpassen naar een circulair model, kunnen een voucher aanvragen. Met deze subsidieregeling worden de kosten van onderzoek vergoed door de provincie. Als uit het onderzoek een kansrijk businessmodel naar voren komt, is ook subsidie beschikbaar om een pilot op te starten. Neem voor meer informatie contact op met adviseur Stefan Romijn.
