Het gecontracteerd vermogen van je elektriciteitsaansluiting. Als je geen aanleiding hebt om erover na te denken, sta je er nauwelijks bij stil. Toch bepaalt juist dit contract hoeveel ruimte je mag innemen op het energienet. Stimular-adviseur Herman van den Berg legt uit hoe je slim kan omgaan met je gecontracteerd vermogen.
Wat is gecontracteerd vermogen?
Zie het als een gereserveerde plek op het energienet. Je spreekt met de netbeheerder af hoeveel vermogen je maximaal tegelijk mag gebruiken – bijvoorbeeld 40 kW – en daar betaal je maandelijks voor. Dat bedrag bestaat uit twee delen: een vaste vergoeding voor de gereserveerde ruimte en een tarief voor de hoogste piek die je die maand daadwerkelijk vraagt. Die piek ligt in de praktijk vaak lager dan het afgesproken maximum. Veel bedrijven betalen dus structureel voor ruimte die ze bijna nooit gebruiken. Lange tijd was dat geen probleem. Ging je een keer over je contract heen, dan werd het vermogen automatisch verhoogd. De netbeheerder paste het contract simpelweg aan naar je hoogste gemeten piek. Erg makkelijk, maar niet altijd efficiënt. Want die extra ruimte bleef minstens een jaar gereserveerd, ook als je hem niet meer nodig had.
De overvloed is voorbij
Het elektriciteitsnet loopt steeds vaker tegen zijn grenzen aan. Op piekmomenten vragen we met z’n allen meer stroom dan het net aankan. En op zonnige of winderige dagen leveren duurzame bronnen juist meer terug dan er verbruikt wordt. Dat maakt het aansluiten of uitbreiden van bedrijven lastiger. Beschikbare netcapaciteit is schaars geworden.
Tegelijkertijd blijft veel capaciteit onbenut. Pieken komen namelijk maar een paar keer per jaar voor. En veel organisaties hebben al een stuk minder ruimte nodig doordat ze verduurzamende maatregelen hebben genomen. Denk bijvoorbeeld aan LED-verlichting, zuinigere installaties of slimmere inrichting van de processen. Het verbruik daalt, terwijl het oude, hogere contract gewoon doorloopt. Dat is zonde, want die ruimte kan iemand anders goed gebruiken.
Nieuwe spelregels
Netbeheerders kijken nu anders naar de gecontracteerde vermogens. In gebieden met netcongestie en transportschaarste verhogen ze het gecontracteerd vermogen niet meer automatisch. Overschrijd je je limiet, dan krijg je eerst een waarschuwing. Gebeurt dit te vaak, dan kun je aansprakelijk worden gesteld voor schade aan het net of derden. Ook kijken netbeheerders kritischer naar langdurig ongebruikt vermogen. Als je minder dan de helft van je vermogen een jaar lang niet gebruikt, of als je grote vermogens structureel niet benut, kan de netbeheerder besluiten een deel van die ruimte te weer terug te nemen. Soms kun je bezwaar maken, bijvoorbeeld als je kunt aantonen dat je op korte termijn gaat uitbreiden. Maar het uitgangspunt is dat de capaciteit terechtkomt waar het echt nodig is.
Kansen voor ondernemers
Dit alles klinkt misschien als een beperking. Maar er zijn ook kansen. Veel bedrijven weten niet precies hoeveel vermogen ze hebben gecontracteerd en wat dat kost. Een lager contract betekent vaak direct lagere maandlasten. Bovendien komt er ruimte vrij op het net voor andere bedrijven of voor nieuwe ontwikkelingen op het terrein. Zo kan de één de ander helpen vooruit te komen.
Maar je moet wel vooruitdenken. Want als je het contract verlaagt, kan je later niet zomaar weer opschalen. Die capaciteit is namelijk vergeven aan een ander. Bedenk daarom goed welke verduurzamingsmaatregelen nog genomen gaan worden en wat dat met je elektraverbruik doet. Als je kort geleden de pieken hebt verlaagd kun je door die vrijgekomen ruimte makkelijker elektrificeren zonder dat je dit maandelijks extra gaat kosten. Wacht je te lang en neemt de netbeheerder die ruimte terug, dan wordt dat lastiger.
Dus misschien is het dreigende verlies van capaciteit net het laatste zetje om wel die warmtepomp aan te schaffen of je wagenpark te elektrificeren.
Over mij
Vanuit mijn werkzaamheden in het bedrijfsleven zie ik waar voor ondernemers de kansen liggen om te verduurzamen, maar ook tegen welke drempels zij in de praktijk aanlopen. Tijdens de uitvoering duiken vaak onverwachte, praktische vraagstukken op waar je vooraf niet altijd rekening mee hebt gehouden. Mijn ervaring bij het realiseren van meerdere maatregelen – zoals het installeren van zonnepanelen en het aanleggen van laadinfrastructuur – weet ik inmiddels waar de knelpunten zitten en wat nodig is om verder te komen. Die praktijkkennis helpt om processen slimmer aan te pakken.
