In Nederland verspillen we jaarlijks een vijfde van al het voedsel. Deze voedselverspilling is verantwoordelijk voor 5% van de totale uitstoot van broeikasgassen door menselijk handelen. Dat is een aanzienlijk aandeel voor voedsel dat ongebruikt de prullenbak ingaat. Reden voor de horecagroothandels om hiermee aan de slag te gaan. Horecagroothandels Bidfood en BD-Totaal hebben dit ieder op hun eigen manier opgepakt en delen hun ervaringen.
Voor de koplopergroep ‘afval en circulair’ met horecagroothandels schreef Stimular een kennisartikel over de aanpak en ervaringen van Bidfood en BD-Totaal met voedselverspilling. Zijn er meerdere wegen naar minder voedselverspilling?
AANLEIDING
In samenwerking met stakeholders, brancheverenigingen en andere ketenpartners brengen Stichting Samen Tegen Voedselverspilling en Wageningen University & Research de verspilling van verschillende sectoren in Nederland in kaart. Uit hun onderzoek blijkt dat de foodservicesector verantwoordelijk is voor zo’n 12% van de verspilling in de keten. De voedselverspilling van de horecagroothandels is echter nog niet meegenomen in deze benchmark, omdat hier (nog) geen cijfers van zijn. Dit betekent dat de foodservice in werkelijkheid waarschijnlijk een nog groter aandeel heeft in de totale voedselverspilling in Nederland.
Verspilling in de keten (bron: Samen tegen Voedselverspilling)
BIDFOOD: CENTRAAL BELEID EN ACTIEPLAN VOEDSELVERSPILLING
Bij Bidfood komt de motivatie voor het aanpakken van voedselverspilling voort uit een combinatie van maatschappelijke verantwoordelijkheid en een goede businesscase: minder verspilling betekent lagere kosten, betere marges en een kleinere ecologische footprint.
Bidfood koos voor een gestructureerde, centrale aanpak. Eerst voerden ze een nulmeting uit over boekjaar 2022/2023, om zowel de totale als de relatieve voedselverspilling (per ingekochte hoeveelheid) in kaart te brengen. Daarbij monitoren ze dagelijks via voorraadmutatiecodes en hun klachtenmanagementsysteem, verzameld in één centraal dashboard.
Op basis van deze nulmeting stelde Bidfood een concreet doel: 10% minder voedselverspilling in 2030 ten opzichte van 2022/2023, oftewel een daling van 0,26% naar 0,23% relatieve verspilling. Daarnaast wil de organisatie jaarlijks minstens één nieuw project starten om de bewustwording bij klanten te vergroten — in totaal minimaal zes projecten tussen 2025 en 2030. Deze doelen zijn vertaald naar decentrale KPI’s en dashboards per vestiging, zodat alle 17 vestigingen en de twee support centres in Ede hun eigen bijdrage kunnen leveren.
Om deze doelen te behalen werkt Bidfood met zes focuspunten: procesoptimalisatie en data-analyse, het voorkomen van intern bederf (zoals “laatste ronde deals” en bestelsoftware gekoppeld aan THT-datums), het voorkomen van interne breuk via training, het voorkomen van klachten over bederf en breuk, en het vergroten van klantbewustwording, onder meer via het Zero Food Waste Event in 2026.
Voor Bidfood komt het neer op: een datagedreven, centraal aangestuurde aanpak, met meetbare doelen die per vestiging worden vertaald naar concrete acties, en voortdurende monitoring om bij te sturen.
BD-TOTAAL: VOORKOMEN VAN VOEDSELVERSPILLING ALS ONDERDEEL VAN HET DNA
Waar Bidfood als grote speler een gestructureerde en centrale aanpak heeft, volgt BD-Totaal een andere route. Voor deze kleinere, biologische horecagroothandel is duurzaamheid onderdeel van het DNA en weegt het mee in alle keuzes en beleid. Daarom voert BD-Totaal geen nulmeting uit, maar werkt het vanuit de eigen missie: een gezondere, groene en duurzame wereld. Dit vertaalt zich in een ambitieuze zero waste-doelstelling voor voedselverspilling.
-
- BD-Totaal monitort niet expliciet de voortgang, maar blijft acties ondernemen zolang het doel nog niet is bereikt. Naast vanzelfsprekende maatregelen zoals first-expired-first-out, zet de organisatie continu nieuwe, pragmatische acties in op meerdere fronten:
- Vraagvoorspelling en data-analyse: op basis van historische gegevens voorspelt BD-Totaal de minimale afname per klant, aangevuld met persoonlijk contact en afstemming met afnemers over verwachte afname.
- Flexibiliteit bij seizoensgebonden producten: bij vraag- of aanbodpieken (zoals ijs bij mooi weer) schakelt BD-Totaal samen met klanten naar alternatieve producten.
- Vermarkten van producten met een lagere kwaliteitsclassificatie: producten met bijvoorbeeld een afwijkende vorm worden, mits kwalitatief goed, alsnog verkocht.
- Ompakken in kleinere verpakkingen: bij breuk van droogwaren worden producten in een speciale ompakruimte herverpakt, zodat ze alsnog verkocht kunnen worden. Ook zonder breuk worden grotere hoeveelheden regelmatig omgepakt naar kleinere verpakkingen, wat materiaal en transport bespaart.
- Directe samenwerking met telers: voor diepvriesgroente vraagt BD-Totaal, op basis van historische afnamegegevens, al vóór het teeltseizoen rechtstreeks bij boeren aan wat er nodig is, zodat de teelt beter aansluit op de daadwerkelijke vraag.
- Samenwerking met klanten bij assortimentsontwikkeling: via onder meer appgroepen stemt BD-Totaal het assortiment af op de behoeften van specifieke klantgroepen, bijvoorbeeld rond producten die tegen de THT-datum zitten.
Voor BD-Totaal komt het neer op: geen centrale meting of apart programma, maar een pragmatische, continue stroom van kleinschalige, innovatieve maatregelen die voortkomen uit de kernwaarden van de organisatie zelf.
MEERDERE WEGEN NAAR MINDER VOEDSELVERSPILLING
De uiteenlopende aanpakken van Bidfood en BD-Totaal laten zien dat er niet één juiste weg is om voedselverspilling tegen te gaan. Een gestructureerde, centrale aanpak en een meer visiegedreven aanpak zijn beide invalshoeken die, elk vanuit hun eigen logica, bijdragen aan hetzelfde doel.
Welke aanpak het beste past, hangt sterk af van het type bedrijf, de eigen visie op voedselverspilling en de ruimte die er binnen de bedrijfsvoering en processen is om maatregelen daadwerkelijk door te voeren. Een aanpak die bij het ene bedrijf goed werkt, is niet automatisch even effectief of haalbaar bij een ander bedrijf met een andere schaal, keten of klantenkring. Het is daarom vooral een kwestie van kiezen wat aansluit bij de eigen situatie en van daaruit stap voor stap uitbouwen.
Benieuwd naar alle details? Lees het volledige artikel op de site van VANG Buitenshuis bij de sectorpagina Duurzame horecagroothandels.
Zelf aan de slag met circulair afvalbeheer? Schrijf je in voor Circulair Vooruit op VANG Buitenhuis
Het volledige artikel is gepubliceerd binnen de koplopergroep ‘afval en circulair’ met horecagroothandels. De koplopergroep is geïnitieerd en gefinancierd door het programma VANG Buitenshuis van Rijkswaterstaat. Stimular begeleidt de koplopergroep.
