Waterzijdig inregelen van verwarmings­instal­la­tie

Het waterzijdig inregelen van een cv-installatie zorgt voor een optimale werking. Van een goed geregelde installatie staan de onderdelen goed op elkaar afgesteld. Waterzijdig betekent een goede instelling van de (thermostatische) radiatorkranen, voetventielen, strangafsluiters en van de pompen. Daarna kan de klok goed afgesteld worden. Dit inregelen is een éénmalige handeling.

Beschrijving

Wat is waterzijdig inregelen?

Waterzijdig inregelen zorgt ervoor dat de juiste hoeveelheid water door de radiatoren en vloerverwarming stroomt en deze daardoor genoeg tijd hebben om de warmte van het water af te geven. Dit zorgt voor minder energieverbruik en minder comfortklachten.

Bij waterzijdig inregelen worden de volgende onderdelen goed op elkaar afgestemd: radiatorkranen, voetventielen van radiatoren, verdelers van vloerverwarming, strangafsluiters en pompen. Waterzijdig inregelen is werk voor een installateur.

Waterzijdig inregelen is een éénmalige handeling die opnieuw uitgevoerd moet worden als de installatie wijzigt, bijv. door een verbouwing of nieuwe onderdelen. Met name bij het vervangen van een niet-modulerende ketel door een modulerende ketel is waterzijdig inregelen zinvol: om klachten te voorkomen en de installatie energiezuiniger te maken (waterzijdig inregelen bespaart meer bij modulerende ketels).

Toepasbaarheid

Wanneer waterzijdig inregelen?

Waterzijdig inregelen is algemeen toepasbaar in een watergedragen verwarmingsinstallatie (dus met radiatoren en/of vloerverwarming).

Signalen dat waterzijdig inregelen nodig is

Deze maatregel is extra zinvol in grote gebouwen (kantoren, zorggebouwen en onderwijs) waar veel radiatoren op dezelfde ketel en pomp zijn aangesloten. Signalen dat er niet goed waterzijdig is ingeregeld zijn:

• een radiator ver van de warmte-opwekker wordt niet warm;
• de retourtemperatuur van het CV water is minder dan 20 graden onder de aanvoertemperatuur.
• een ruimtethermostaat wordt op hoge temperatuur gezet om de ruimte warm te krijgen.

Statische of dynamische afsluiters

Waterzijdig inregelen kan met statische of dynamische afsluiters.

• Waterzijdig inregelen met (de aanwezige) statische afsluiters is arbeidsintensief. Schakel een deskundig bedrijf in. Dit kan het best in de winter als de verwarmingsinstallatie in bedrijf is.
• Waterzijdig inregelen met dynamische afsluiters is makkelijker en levert een hogere energiebesparing op, met name als de verwarming dynamisch wordt gebruikt (een deel van de radiatoren wordt regelmatig open en dicht gedraaid). Het vraagt een hogere investering in materiaal (dynamische afsluiters kosten ongeveer €30 per stuk), maar de inregelkosten zijn een stuk lager omdat alleen de maximale flow ingesteld hoeft te worden.

Milieu aspecten

Wat bespaart waterzijdig inregelen?

Besparing op het gasverbruik gemiddeld 6%, tot maximaal 20%. Bij variabele afsluiters is de besparing meestal hoger: 15-20%.

De besparing komt door:

• de verwarmingsinstallatie minder lang aan hoeft te staan (in een slecht geregeld systeem wordt de achterste radiator vaak niet warm genoeg en blijft er daardoor een warmtevraag en blijft de warmte-opwekker verwarmen);
• de verwarmingsinstallatie op lagere temperatuur kan stoken (in een slecht geregeld systeem wordt het cv-water warmer dan nodig verwarmd, om ook de achterste radiator warm te krijgen).
• het water een lagere retourwatertemperatuur heeft. Daardoor werkt de CV-ketel langer in zijn hoog rendementsbereik.

Daarnaast wordt elektriciteit bespaard doordat de pompen minder lang en/of op een lager toerental draaien.

Waterzijdig inregelen kan tevens voorkomen dat onnodig radiatoren bijgeplaatst worden of zwaardere pompen geïnstalleerd worden.

Financiële aspecten

Wat kost waterzijdig inregelen?

De kosten zijn afhankelijk van de grootte van het systeem en de arbeidskosten van de installateur. Er zijn installateurs die waterzijdig inregelen no-cure-no-pay aanbieden. Zij vragen bijvoorbeeld een bedrag gelijk aan de gasbesparing in de eerste twee jaar na het inregelen van de installatie.

Voor waterzijdig inregelen met dynamische afsluiters ligt de energiebesparing op 15 tot 20% en de terugverdientijd 4 tot 5 jaar.

Als niet de juiste ventielen aanwezig zijn, dan lopen kosten en de terugverdientijd flink op.

Aanvullende informatie

Deze maatregel levert een grotere energiebesparing als de installatie een modulerende pomp heeft. Zie tip Frequentiegeregelde cv-pomp.

Bron: Van Leusden Klimaattechniek, Stichting Stimular