Kies alternatief voor stoom

Beschrijving

Een stoomnetwerk is niet erg efficiënt door stralings-, spui-, condensaat-, schoorsteen- en leidingverliezen. Het totale verlies kan oplopen tot 55% van het gasverbruik van de stoomketel.

Vervang daarom zo mogelijk stoom door energiezuinige alternatieven. Aardgas is een eindige bron en draagt bij aan het klimaatprobleem. Kies daarom bij voorkeur voor een verwarmingssysteem zonder aardgas of een hybride-systeem dat het aardgasverbruik flink vermindert. Lees meer in maatregel Duurzame warmte voor ruimteverwarming.

Alternatieven voor stoom

• Ruimteverwarming: gebruik restwarmte of vervang door bijv. een warmtepomp, HR-ketel, HR-heater of warmtekrachtinstallatie.
• Drogen: optimaliseer droogapparatuur, zodat met lagere temperatuur gedroogd kan worden.
• Warmwater productie: vervang door bijv. een heetwaterketel (tot 120°C).
• Verwarming van o.a. procesbaden, droogkamers in de keramische industrie en reinigingswater in de vleesindustrie: vervang indirecte verwarming met stoom door directe verwarming door branders. Zie bijv. ook maatregel Vervang indirect gestookt procesbad door direct gestookt.
• Bevochtigen: vervang stoom door ultrasoon bevochtiger, hogedrukbevochtiging of centrifugaal bevochtiging. Zie maatregel Adiabatisch bevochtigen.

Kan je niet zonder stoom? Mogelijk kan je een stoomgenerator in plaats van een stoomketel gebruiken. Zie hiervoor maatregel Gasgestookte stoomgenerator i.p.v. een stoomketel .

Toepasbaarheid

Direct rendabel toepasbaar indien stoom wordt gebruikt voor het verwarmen van ruimten.

De maatregel is altijd rendabel toepasbaar op een natuurlijk vervangingsmoment van de stoomketels.

Milieuaspecten

Tot 55% besparing op aardgas.

Wanneer stoom als middel voor ruimteverwarming wordt vervangen bespaart dit per 6 heaters of donkere stralers (samen 168 kW) tot 11.000 m³ gas per jaar (bron: EML 2023).

Financiële aspecten

Het vervangen van het stoomnetwerk door gasgestookte apparatuur spaart op de operationele kosten voor de stoomketel, zoals onderhoud en chemicaliën voor de waterbehandeling. Bij nieuwbouw is het aanleggen van een alternatief vaak goedkoper dan het aanleggen van het stoomnetwerk.

Het vervangen van stoom als medium voor ruimteverwarming kost per 6 heaters of donkere stralers (samen 168 kW) op een zelfstandig moment naar schatting € 28.000 (materiaal) + € 3.200 (arbeid). En op een natuurlijk moment € 18.500 (materiaal) + € 3.200 (arbeid). Deze maatregel verdient zich binnen vijf jaar terug. Bron: EML 2023. Hierbij is gerekend met € 0,21 per kWh en € 1,16 per m³ aardgas (excl. BTW).

Aanvullende informatie

Erkende maatregel voor energiebesparing

De Omgevingswet schrijft voor dat locaties die aan bepaalde voorwaarden voldoen verplicht zijn rendabele energiebesparende maatregelen (met een terugverdientijd van 5 jaar of minder) uit te voeren. Deze maatregel is (onder voorwaarden) rendabel ofwel erkend. Lees meer in de maatregel Voldoe aan (erkende) maatregelen uit Omgevingswet. Op de website van RVO downloadt je de volledige Erkende maatregelenlijst met de technische en economische randvoorwaarden.

Energiezuinige technieken moeten goed beheerd worden om te besparen wat mogelijk is. Zo moeten installaties goed ingeregeld, beheerd en onderhouden worden. Dit heet doelmatig beheer en onderhoud (DBO). Daarom heeft de overheid in iedere erkende energiemaatregel aangegeven welke DBO-actie nodig is om de maatregel optimaal te laten functioneren. Beoordeel jaarlijks of de techniek nog goed functioneert. Lees meer in maatregel Jaarlijks doelmatig beheer en onderhoud van (erkende) energiemaatregelen.

Bronnen: Energiegids maart 2011, Stichting Stimular, Erkende Maatregelenlijst 2019, Erkende Maatregelenljst 2023 en Informatiebank