Beschrijving
In de praktijk blijkt dat in veel gevallen de verwarming onnodig aan of te hoog staat. Door bewust te sturen op temperatuur bespaar je flink op energiekosten. Twee graden lager stoken betekent 10 tot 12% minder stookkosten. Dat tikt flink aan, zeker met de huidige energieprijzen.
Verwarming onnodig aan
Bijvoorbeeld doordat diegene die de verwarming aan heeft gedaan, vergeet om deze weer uit te zetten. De situatie kan voorkomen worden door de radiatorknoppen of de thermostaat beter zichtbaar te maken, of reminders aan de deurknoppen te hangen. Zie tips Thermostatische radiatorkranen of ruimtethermostaten en Optimaliserende regeling (van opstarten) verwarming.
Bron foto: Kijk! Duurzaam! bij Careyn in opdracht van Expertisecentrum Verduurzaming Zorg .
Temperatuur vaak te hoog
Op veel plekken voldoet een ruimtetemperatuur van 19 graden. Tegenwoordig wordt echter vaak 21 graden gehanteerd om klachten te voorkomen. Zet de temperatuur lager in overleg met facilitair en maak een heldere instructie voor medewerkers.
Ook in op- en overslaghallen is het vaak mogelijk minder te stoken, als je jouw medewerkers daarop kleedt. Zorg voor thermische kleding en/of bodywarmers. Moderne thermische onderkleding kan ervoor zorgen dat de thermostaat flink lager kan, zonder aan comfort in te boeten.
Thermische kleding i.p.v. ruimte verwarmen
Kleding zorgt ervoor dat de warmte die je lichaam produceert niet verloren gaat aan de omgeving. Dat doet ze door de luchtlaag tussen huid en kleding op te warmen. Lucht is een slechte geleider van warmte en “isoleert” dus erg goed.
Isolatie van het lichaam is efficiënter dan het verwarmen van de ruimte waarin dat lichaam zich bevindt. Er moet immers maar een dun laagje lucht worden opgewarmd, terwijl een verwarmingstoestel heel de kamer moet verwarmen om hetzelfde resultaat te krijgen.
Milieuorganisaties proberen elke winter mensen aan te zetten om een warme trui te dragen. Maar veel effectiever en comfortabeler dan een warme trui is thermische onderkleding. Ze zit strak rond het lichaam en vormt daardoor een zeer dunne isolerende luchtlaag die erg snel opwarmt en vervolgens nauwelijks wordt verstoord wanneer je beweegt.
Toepasbaarheid: voor welke organisaties werkt dit?
Algemeen toepasbaar in kantoren, werkplaatsen, hallen, opslag en 24-uurs voorzieningen. In 2022 hebben veel organisaties, ook in de zorg, de ruimtetemperatuur succesvol verlaagd zonder veel klachten.
Bron foto: Kijk! Duurzaam! bij St Jansdal in opdracht van Expertisecentrum Verduurzaming Zorg .
7 tips voor succesvolle temperatuurverlaging
Hoe pak je temperatuurverlaging praktisch aan? Deze zeven stappen helpen je om dit soepel door te voeren en draagvlak te behouden.
- Communiceer vooraf en duidelijk
Laat de temperatuurverlaging niet als verrassing komen. Leg uit waarom het nodig is: hoge energiekosten, klimaatdoelen of afbouw van aardgas. Iedereen denkt nu mee. Communiceer de temperatuurverlaging als een besluit in verband met de hoge kosten en duurzaamheidsdoelen.
- Betrek medezeggenschapsraad of medewerkersoverleg
Neem je OR, personeelsvertegenwoordiging of medewerkersoverleg vroegtijdig mee. De hoge energiekosten maken dat deze keuze voor iedereen logisch is. Door betrokkenheid creëer je draagvlak.
- Doe eerst een energiescan en regel goed in
Voor je de temperatuur verlaagt: zorg dat je installatie goed is ingeregeld. Stel de stooklijn in, check tijdschakelaars op circulatiepompen, regel waterzijdig in en pak tocht en vocht aan. Nu doen voorkomt frustratie later.
- Kies de juiste temperatuur per ruimte
15 tot 19 graden Celsius is vanuit gezondheid (geen schimmels) een goede binnentemperatuur. Wensen voor temperatuur zijn subjectief en per persoon anders. Voor specifieke situaties (ouderen, zorgbehoevenden) kan een hogere temperatuur nodig zijn om stijve spieren te voorkomen.
- Pak tocht aan – effectiever dan harder stoken
Tocht geeft een lagere gevoelstemperatuur en daardoor klachten. Tocht aanpakken is voor het verminderen van klachten effectiever dan meer stoken. Check ramen, deuren, kieren en ventilatieroosters.
- Zorg voor geschikte thermische kleding
Bied medewerkers thermische onderkleding, vesten of bodywarmers aan. Let op de taak: medewerkers die contact hebben met klanten of hygiënisch moeten werken hebben andere kleding nodig dan magazijnmedewerkers. Vesten met driekwart mouwen zijn vaak een goede oplossing.
- Maak het bespreekbaar en deel tips
Hang posters op met energiebespaartips, deel informatie tijdens overleggen en maak het bespreekbaar. Medewerkers die privé al met duurzaamheid bezig zijn, zien dit vaak als positief en helpen mee om collega’s enthousiast te maken.
Milieu aspecten: wat bespaart het lager zetten van de verwarming?
Besparing op brandstoffen voor verwarming. Vuistregel is dat iedere graad lager de warmtebehoefte met 6% vermindert.
Financiële aspecten: kosten en baten
Baten:
- Een temperatuurverlaging levert gemiddeld per graad Celsius een besparing van 6% op je stookkosten op.
- Als de temperatuur in een ruimte van ongeveer 100 m2 gedurende 40% van de tijd op 12°C wordt gehouden (i.p.v. constant op 20°C), bespaart dit jaarlijks zo’n 230 m3 gas (afhankelijk van de grootte, isolatiewaarde, bezettingsgraad van de ruimten en van de wijze waarop er nu met de energie wordt omgesprongen).
- Bij 2 graden verlaging: 10 tot 12% lagere stookkosten.
Kosten:
- Investering in thermische kleding voor medewerkers (variërend van € 20 tot € 80 per persoon, afhankelijk van kwaliteit).
- Communicatie en voorlichting (vrijwel geen kosten, wel tijd).