Stimuleer energiezuinig ICT-gedrag

Beschrijving

Het energieverbruik van computeractiviteit wordt voornamelijk bepaald door 1) de helderheid van het scherm, en 2) de hoeveelheid dataverwerking (energieverbruik in serverruimte, datacenter of netwerk). Verlaag dit energieverbruik door een aantal gedragsmaatregelen toe te passen.

Om grote stappen te maken bij het terugdringen van energieverbruik van ICT zijn acties nodig met (de instellingen van) de apparatuur en servers. Zie Alle energiemaatregelen voor ICT.

Verlaag de helderheid (brightness) van de schermen

Een lagere helderheid bespaart op energie nodig voor verlichting van het scherm. De wenselijke mate van helderheid hangt ook af van de omgeving: in een donkere omgeving is een lagere helderheid ook gewenster. Op een telefoon kan deze automatisch ingesteld worden afhankelijk van de omgeving; op (desktop)computers of laptops kan dat niet en stel je het beeldscherm handmatig in. Van 100 naar 50 procent helderheid scheelt 30 tot 40% op energieverbruik (ongeveer 5 Watt op een gemiddeld beeldscherm anno 2020).

Gebruik een zwarte achtergrond

Een donker scherm gebruikt twee tot vier keer minder energie dan andere kleuren. Een donkere modus (‘dark mode’ of ‘inverter mode’) kan voor heel het apparaat of enkel voor een specifieke app of webpagina (bijvoorbeeld Google) worden ingesteld. Energiebesparing treedt alleen op bij pixelschermen (OLED/AMOLED), niet bij schermen met blcklight (LCD, TFT) waar de achtergrondverlichting altijd brandt. Schermen met backlight zijn op dit moment nog het meest gangbaar.

Gebruik geen screensaver

Vroeger was het instellen van een screensaver van belang om inbranden te voorkomen wanneer een beeldbuis te lang op zwart stond. Nu vrijwel alle beeldschermen LCD of led zijn is er geen sprake meer van inbranden en kost een screensaver onnodig energie.

Scherm snel uit

Laat je scherm niet onnodig aanstaan. Stel energiebeheer zo in dat het beeldscherm na een bepaalde (korte) tijd in ruststand gaat (stand-by). De systeembeheerder kan dit voor meerdere werkplekken ook op afstand instellen. Zie ook de maatregel Stop sluipgebruik bij PC en randapparatuur.

Verminder het dataverbruik van video’s

Het streamen van video’s gebruikt veel data en daarmee veel energie. Thuis is het de voornaamste oorzaak van het (indirecte) energieverbruik van computers. Het bekijken van een eenvoudige webpagina kost ongeveer 0,02 gram CO₂ per seconde; een zware website met veel graphics en animaties kost tien keer zoveel CO₂. Ook advertenties kunnen het energieverbruik dus flink beïnvloeden.

• Beperk het bekijken van filmpjes
• Laat pagina’s met filmpjes ook niet op andere tabs open staan
• Kijk video’s op lage of medium resolutie
• Laat filmpjes niet automatisch afspelen

Beperk dataopslag

Dataopslag zelf kost relatief weinig energie, maar beïnvloedt wel de nodige hardware, back-upactiviteit en zoektijd. Bewaar geen oudere versies en duplicaten van documenten. De systeembeheerder kan met duplicatiesoftware (duplicate file finder/cleaner) dubbele bestanden opsporen. Verwijder ook overbodige stukken. Plan opruimdagen in om mappen op te schonen. Denk ook aan het opruimen van online omgevingen als Dropbox. Het opruimen van 500 GB bespaart ongeveer een ton CO₂.

Beperk e-mails met (grote) bijlagen

Het versturen van een e-mail met grote bijlage kan tot wel 50 gram CO₂ per mail kosten. Een normale e-mail kost ongeveer 4 gram. Beperk het meesturen van bijlagen. Verklein grote foto’s en bestanden (zip) voor versturen.

Beperk onnodig telewerken

Bij thuiswerken (via VPN of Citrix) wordt extra data gebruikt omdat dataverkeer eerst via de werklocatie gaat. Door telewerken te beperken bespaar je dus energie; leg deze verbinding alleen aan wanneer het echt nodig is – om bijvoorbeeld even bij de bestanden te komen – en werk daarna weer offline op het thuisnetwerk verder.

Gebruik zoveel mogelijk Wifi

Een mobiele internetverbinding (3G of 4G) kost meer energie dan verbinding via Wifi. Wifi werkt namelijk over veel kortere afstanden. Een mobiele telefoon op het 4G-netwerk verbruikt 90% van de energie voor de gegevensoverdracht via het 4G-netwerk. Slechts 9% vindt plaats in het datacenter en 1% is voor het energieverbruik van de telefoon zelf.

Toepasbaarheid

Bovenstaande praktische tips zijn altijd toepasbaar, voor verschillende ICT-apparaten met scherm (desktop-pc, laptop, tablet, mobiele telefoon).

Milieuaspecten

De milieuwinst is energiebesparing, maar ook waterbesparing (bij de datacenters voor koeling). De winst van de voorgestelde gedragsveranderingen is klein; grote verschillen worden gemaakt bij meer ingrijpende maatregelen op de hardware van de apparaten of de serverapparatuur. Echter, besparingen kunnen wel oplopen wanneer je de aanpassingen doorvoert op veel apparaten. Een rekenvoorbeeld: het verlagen van de helderheid van een gemiddeld computerscherm bespaart 5 Watt. Bij een bedrijf met 100 schermen kan dit oplopen tot 1000 kWh besparing per jaar.

Tot slot dragen de kleine aanpassingen bij aan bewustwording.

Financiële aspecten

Aan bovenstaande gedragsveranderingen zijn geen kosten verbonden. De maatregelen lonen dus altijd, maar vragen wel een kleine tijdsinvestering.

Aanvullende informatie en bronnen

Zie ook Alle energiemaatregelen voor ICT.

Bronnen: Stichting Stimular, MKB servicedesk, Google, NRC, Volkskrant, ‘Zuinig ICT, rendabel idee’ (Stichting Stimular i.s.m. COS Nederland en CE Delft).